تاثیر فناوری‌های به‌زراعی بر بهبود شاخص‌های بهره‌وری فیزیکی و اقتصادی و کارایی مصرف آب در حوضه شرقی دریاچه ارومیه

نویسندگان

1 دانش آموخته، دانشکده کشاورزی دانشگاه تربیت مدرس، گروه مهندسی آبیاری و زهکشی

2 دانشیار، گروه مهندسی آبیاری و زهکشی دانشگاه تربیت مدرس.

3 دانشیار، تحقیقات فنی مهندسی کشاورزی سازمان، تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، موسسه کرج، البرز، ایران

doi
10.22092/jwra.2021.123952
چکیده

تحقیق حاضر در راستای بهبود بهره­وری آب با اعمال برخی فناوری­های به­زراعی مانند تغییر روش­های خاک‌ورزی، اصلاح ابعاد کرت آبیاری، تغییر ارقام گیاهی و اصلاح برنامه کودی در هشت مزرعه کشاورزان (چهار مزرعه تیمار و چهار مزرعه شاهد) در شهرستان‌های بناب، اسکو و عجب‌شیر واقع در حوضه­ی شرقی دریاچه ارومیه در سال زراعی 95-1394 اجرا گردید. در مزارع تیمار، فناوری‌های پیشنهادی بدون اعمال مدیریت کشاورزان انجام شد و در مزارع شاهد کشاورزان به‌صورت سنتی و بر اساس دانش بومی خود و تجربه قبلی اقدام به انجام عملیات کاشت، داشت و برداشت نمودند. آب ورودی به مزارع­، رطوبت خاک در عمق توسعه ریشه در طول فصل رشد، و شاخص‌های مرتبط با رشد و تولید گیاه در زمان برداشت در همه مزارع اندازه‌گیری گردید. شاخص‌های بهره‌وری آب (Wp )، کارایی مصرف آب (WUE) و بهره‌وری اقتصادی آب (WPe) برای هریک از مزارع محاسبه شد. نتایج نشان داد که در مزارع تیمار نسبت به شاهد، آب مصرفی به میزان 9% کاهش و عملکرد محصول 34% افزایش داشت. نیز، در مقایسه با مزارع شاهد، فناوری‌های اعمال‌شده در مزارع تیمار به‌طور متوسط منجر به افزایش شاخص‌های Wp ، WUEو WPe به ترتیب به میزان 38%، 31% و 56% گردید.