فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: تربیت دینی نقش بنیادینی در شکل‌گیری هویت معنوی و ارتقاء سلامت معنوی نوجوانان دارد. با توجه به نبود ابزار بومی و معتبر برای سنجش تربیت دینی دانش‌آموزان ایرانی، هدف پژوهش حاضر طراحی و اعتباریابی پرسشنامه‌ای چندبعدی در این زمینه بود. روش بررسی: این مطالعه در سال 1403 در شهر بیرجند با رویکرد اکتشافی متوالی (کیفی-کمی) انجام شد. در بخش کیفی، با تحلیل محتوای ۴۳ مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با متخصصان حوزه تربیت دینی که به روش نمونه‌گیری هدفمند انتخاب‌شده بودند، سه مؤلفه شناختی، عاطفی و رفتاری استخراج گردید. بر اساس آن، پرسشنامه محقق ساخته ۲۷‌سؤالی طراحی شد. در بخش کمی، 486 نفر از دانش‌آموزان متوسطه اول شهرستان بیرجند، به روش نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای و بر اساس جدول Krejci و Morgan انتخاب‌شده و پرسشنامه طراحی‌شده را پاسخ دادند. درنهایت، روایی صوری و محتوایی (CVI و CVR) و تحلیل عاملی تائیدی با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS و LISREL بررسی شد. یافته‌ها: روایی محتوایی پرسشنامه با شاخص‌های CVR و CVI تائید شد. تحلیل عاملی تائیدی ساختار سه‌بعدی را تائید کرد (RMSEA=0.064، CFI=0.98، χ²/df=2.96). پایایی ابزار با استفاده از آلفای کرونباخ برای مؤلفه‌های شناختی (0.919)، عاطفی (0.927)، رفتاری (0.927) و کل پرسشنامه (0.971) در سطح بسیار مطلوب گزارش شد. نتیجه‌گیری: پرسشنامه طراحی‌شده دارای ویژگی‌های روان‌سنجی مطلوبی بوده و می‌تواند به‌عنوان ابزاری معتبر برای سنجش تربیت دینی و ارتقاء سلامت معنوی نوجوانان در برنامه‌های تربیتی و آموزشی مورداستفاده قرار گیرد.