قواعد آمرۀ حقوق بین‌الملل؛ تکامل یا تحول در منابع حقوق بین‌الملل (با بررسی تطبیقی نظام‌های حقوقی ملی)

نویسندگان

1 استاد دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران

2 دانش‌آموختۀ دکتری حقوق بین‌الملل دانشگاه تهران

doi
10.22059/jcl.2015.54417
چکیده

جامعۀ بین‌المللی با اقتباس از نظام‌های حقوقی ملی، برخی اصول و قواعد امری را در حقوق بین‌الملل مطرح ساخته است. در این رویکرد، بعضی هنجارها به‌عنوان ضامن ارزش‌ها، نظم عمومی و منافع حیاتی جامعه فراروی دولت‌ها قرار گرفتند که به حقوق الزامی یا قواعد آمرۀ حقوق بین‌الملل موسوم شدند. این قواعد برای پدیدار شدن فرایندی مختص به خود دارد که به‌نظر می‌رسد راهی جدا از منابع صوری کلاسیک حقوق بین‌الملل، یعنی موارد مندرج در مادۀ 38 اساسنامۀ دیوان بین‌المللی دادگستری است. از سوی دیگر، ابهام و اجمال مفهومی قواعد آمره، تحقق مقصود آن‌ها را با مشکل روبه‌رو ساخته است و همین موضوع، ضرورت تبیین و پرداختن به آن‌ها را آشکار می‌سازد.