فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از پارامترهای اساسی در طراحی زیرساخت‌های پیاده‌روی، سرعت حرکت عابران پیاده در شرایط گوناگون است. بافت‌های تاریخی شهرها به‌عنوان میراث فرهنگی ارزشمند همیشه مورد توجه بوده و چالش‌های طراحی منظر بر سرعت قدم‌زدن تأثیرگذار هستند. بنابراین، این تحقیق به بررسی مؤلفه‌های ادراک منظر شهری در بافت تاریخی شهر زنجان بر اساس سرعت حرکت پیاده می‌پردازد. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تحلیلی و بر پایه پیمایش میدانی است. از میان 384 نفر با سطح خطای 0.05 درصد و با استفاده از فرمول کوکران، نمونه‌گیری تصادفی ساده صورت گرفت. برای شناسایی مؤلفه‌های ادراکی افراد پیاده، آزمون آماری میانگین در نرم‌افزار SPSS استفاده شد. همچنین برای سنجش سرعت حرکت عابران با توجه به منظر محیط و فعالیت‌ها، از تحلیل‌های کریجینگ و وزن فاصله معکوس در نرم‌افزار ArcGIS بهره گرفته شد. نتایج نشان داد عوامل زیباشناختی، به ویژه در مسیر منتهی به پیاده‌راه سبزه میدان، به خاطر هویت مکانی، خوانایی مسیر، عناصر بصری و معماری سنتی و مدرن، تنوع فعالیتی و وجود عناصر طبیعی و مصنوعی مانند مجسمه‌های یادبود، مسجد جامع، بازار و پارک سبزه‌میدان بالاترین میانگین را دارند و ادراک منظر را با حضور افراد در ساعات مختلف روز افزایش می‌دهند. همچنین، نتایج مدل‌های شبیه‌سازی و توزیع فضایی نشان داد که توزیع فضایی ناشی از حرکت و سرعت عابران در مسیرهای منتهی به پیاده‌راه سبزه‌میدان به صورت خوشه‌ای بوده و طراحی مناسب، روشنایی مسیر، تنوع فعالیتی، معماری سنتی و مدرن سبب کاهش سرعت و افزایش درک محیط می‌شوند. با این رویکرد، توجه به مؤلفه‌های زیبایی‌شناختی مانند عناصر معماری، بصری و تنوع عملکردی به وضوح و هویت فضاهای شهری کمک زیادی می‌کنند.