بررسی تنوع ژنتیکی فوزاریوم‌های بخش Elegans و Martiella-Ventricosum مرتبط با کدوییان با استفاده از نشانگرهای ISSR در استان تهران

نویسندگان

1 گروه گیاهپزشکی،دانشکده کشاورزی،دانشگاه لرستان،خرم‌آباد،ایران

2 گروه گیاهپزشکی،دانشکده کشاورزی،دانشگاه لرستان،خرم‌آباد،ایران

3 دانشجوی دکتری بیماری شناسی گیاهی، گروه گیاه پزشکی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه لرستان، خرم‎آباد، ایران

doi
10.22103/jab.2023.19915.1418
چکیده

هدف: هدف از این تحقیق شناسایی فوزاریوم‌های بخش‌های Elegans و Martiella-Ventricosum مرتبط با گیاهان تیره کدوئیان در استان تهران و ارزیابی توانایی نشانگرهای ISSR در بررسی روابط خویشاوندی این گروه از فوزاریوم‌ها بود. مواد و روش‌ها: در این پژوهش تعداد پنج آغازگر (ATG)6، (AC)8YA، (AG)8G، (AG)8C و BHB(GA)7 که بر اساس مطالعات محققین مختلف، در تمایز نژادهای مختلف فوزاریوم، کارایی خوبی از خود نشان‌داده ‌بودند، جهت انجام این آزمایش‌ها انتخاب شد. جدایه‌های قارچی پس از جداسازی و خالص‌سازی بر اساس خصوصیات ریخت‌شناسی و میکروسکوپی مورد شناسایی قرار گرفتند. جهت بررسی میزان کارایی نشانگرها در بروز چندشکلی، آماره‌های محتوای اطلاعات چندشکلی آغازگرها Polymorphism Information Content (PIC)، شاخص نشانگری  Marker Index (MI) و نسبت چندگانه مؤثرEffective Multiplex Ratio (EMR)  محاسبه شد. روابط داخل گونه‌های Fusarium با استفاده از نرم‌افزار NTSYS-PC V2.02 و ضریب تشابه SM و ترسیم دندوگرام به‌روش UPGMA مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج: از مجموع 96 جدایه قارچی، تعداد 48 جدایه به‌عنوان Fusarium solani، تعداد 25 جدایه به‌عنوان Fusarium oxysporum و تعداد 23 جدایه به‌عنوان Fusarium redolens تشخیص داده شدند. تمامی پنج آغازگر ISSR در طول آزمایشات PCR، باندهایی پایدار و قابل تکرار تولید کردند. از تکثیرهای ISSR مجموعاَ 408 باند به‌دست آمد. تعداد 130 نوع باند متفاوت تولید شد که از این تعداد، 83 باند پلی‌مورفیک و 47 باند مونومورفیک بود. . اندازه‌ی قطعات PCR تولید شده از 273 تا 2428 جفت‌باز متغیر بود. درصد چندشکلی به‌دست آمده از بیشترین (73 درصد) برای UBC-864 تا کمترین (56 درصد) برای UBC-808 متغیر بود. آغازگرهای (ATG)6 و BHB(GA)7 در تفکیک بخش‌های Elegans و Martiella-Ventricosum از همدیگر عملکرد بهتری داشتند. آغازگر UBC-808 ((AG)8C) با تولید 26 جایگاه ژنی بیشترین تولید باند را در جدایه‌های بخش Elegans و آغازگر UBC-885 (BHB(GA)7) با تولید 25 باند بیشترین تولید باند را در مورد جدایه‌های بخش Martiella-Ventricosum داشت. نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق نشان داد که نشانگر ISSR یک نشانگر کارآمد جهت آشکارسازی روابط مولکولی بین توده‌ها و جدایه‌های قارچ فوزاریوم می‌باشد.