برساخت داوریهای برنامهریزان در رهیافت فرهنگِ برنامهریزی
نویسندگان
1 مدرس گروه شهرسازی دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22124/upk.2019.13449.1208چکیده
با توجه به لزوم مطالعه رابطه بین برنامهریزی فضایی و بسترهای فرهنگی، هدف این مقاله ارائه چارچوبی نظری و انگاشتی برای تحلیل نظاممند از کاربستهای برنامهریزی مرتبط با بستر اجتماعی و فرهنگی میباشد. درک رابطه بین برنامهریزی فضایی بهعنوان ابزار عملکردی سیاست قلمرویی و بستر فرهنگی شامل الگوهای اقتصادی-اجتماعی و هنجارها، ارزشها، سنتها و نگرشهای فرهنگی مرتبط بواسطه معرفی انگاشت فرهنگ برنامهریزی امکانپذیر است. فرهنگ برنامهریزی به مثابه یک سیستم فرهنگی، تصمیمها و داوریهای برنامهریزان متاثر از چارچوبهای فردی و جمعی مشترکی است که برنامهریزان بواسطه آن، بَستر برنامهریزی را درک میکنند. به سخن دیگر، فرهنگ برنامهریزی به پیش زمینه فکری و ارزش های به اشتراک گذاشته شده عاملان درگیر در تمامی مراحل فرایند برنامهریزی (تنظیم دستورکار، تصمیم سازی و اجرا) اشاره دارد که بر رفتار و عمل آنها تاثیر گذار است. برنامهریزان در فرایند کار روزانه خود به داوری متفاوتی دست مییازند –آنها مشکل برنامهریزی را تعریف کرده، اهداف کلان و خرد برنامهریزی را تدوین نموده و به اجرای ابزارهای مشخص برای توسعه فضاها، همسایگیها، شهرها و مناطق مطلوب و مناسب میپردازند. آنها همواره جهان را از دید دریچههای فرهنگی درک میکنند که متشکل از نگرشها، ارزشها، قواعد، استانداردها و باورهای انباشته یافته و رسوب کرده مشترک فرد برنامهریز و نهادهای برنامهریزی است. به منظور درک و قیاس کاربستها و داوریهای برنامهریزی، چارچوب انگاشتی متشکل از ابعاد چارچوبهای شناختی برنامهریزان، کنشگران و تعاملات آنها، محیط نهادی و سیستم برنامهریزی و محیط اجتماعی معرفی شده است که بر برنامهریزی و داوریهای برنامهریزان تاثیر گذار است. هدف اصلی چنین بازجُستی، اجتناب از اِنگاشتپردازی تقلیلگرایانه از سیستم برنامهریزی و مُنفعل دانستن برنامهریزان از تفسیر و بازتفسیر قواعد و هنجارها در قالب انگیزههای فردی و جمعی میباشد.
