شناسایی و تحلیل عوامل کلیدی موثر بر عدم توسعه گردشگری رویداد محور حامی فقرا در نواحی روستایی(مطالعه موردی: روستاهای پیرامون تالاب زریوار- شهرستان مریوان)

نویسندگان

1 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22034/gp.2025.64786.3341
چکیده

رویدادهای گردشگری به واسطه برجسته‏سازی مقاصد روستایی و منطبق بودن بر نیاز بازار پرمنفعت گردشگری، فرصتی مهم در زمینه حل فقر روستایی با توجه به اثرگذاری غیرقابل انکاری توسعه گردشگری و فقرزدایی روستایی هستند. در این ارتباط نیز، پژوهش کاربردی حاضر که با روشی توصیفی- تحلیلی و با گردآوری داده‏ها از دو بخش اسنادی و پیمایشی، صورت گرفته؛ سعی دارد تا موانع و ضعف‏های پیش‏روی حضور موثر فقرای روستایی در منطقه هدف توسعه گردشگری رویداد محور روستایی تالاب زریوار را شناسایی نماید. ماهیت پژوهش، کمی- کیفی و دارای رویکردی استقرایی است. در بخش کمی، داده‏های گردآوری شده از بخش کیفی که مبتنی بر ضعف‏های پیش‏روی حضور موثر فقرا در بازار گردشگری رویداد منطقه می‏باشند؛ مورد تایید و تعمیم قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش، تمامی فعالان صحنه گسترده گردشگری منطقه مبتنی بر فعالان عرصه گردشگری، سرمایه‏گذاران بخش خصوصی، مسئولین توسعه‏ای، متخصصان علمی و مردم و آگاهان محلی است که به روش هدفمند در بخش کیفی، مورد مصاحبه قرار گرفته و در بخش کمی نیز با بهره‏گیری از فرمول کوکران برای مردم محلی و توزیع هدفمند در میان سایر گروه‏های نامبرده شده، داده‏ها گردآوری گردیدند. تجزیه و تحلیل داده‏ها در بخش کیفی با تکنیک کدگذاری باز و در بخش کمی با آزمون تحلیل مسیر و رتبه‏ای فریدمن، انجام گرفته‏است. در این ارتباط یافته‏های پژوهش، 65 متغیر یا مانع اثرگذار را در قالب 4 بعد اصلی ضعف برنامه‏ریزی و سیاستگذاری در توسعه اقتصادی و گردشگری؛ نامناسب بودن فضای کسب و کار؛ مشکلات تخصصی حوزه گردشگری رویداد در محور تالاب زریوار و نارسایی‎های مرتبط با فقر روستایی منطقه، جای دادند. همچنین، ضعف برنامه‏ریزی و سیاستگذاری در توسعه اقتصادی و گردشگری به عنوان موثرترین عامل در رقم خوردن وضعیت نامناسب حضور فقرا در بازار گردشگری رویداد محور منطقه شناخته شد.