بررسی الگوی بیان چند ژن مرتبط با بیماری‌زایی و PAL در گیاه نارنج در پاسخ به باکتری عامل بلاست مرکبات Pseudomonas viridiflava پس از تیمار با سالیسیلیک اسید و جاسمونیک اسید

نویسندگان

1 دانشیار، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

2 استاد، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

3 استادیار، پژوهشکده ژنتیک و زیست فناوری کشاورزی طبرستان، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

4 دانشجوی سابق دکتری، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران و مجتمع آموزش عالی سراوان، سراوان، ایران

5 دانشیار، گروه گیاهپزشکی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری، ساری، ایران

doi
10.22103/jab.2023.18958.1381
چکیده

هدف: بیماری‌های گیاهی یکی از عوامل محدودکننده در تولید محصولات کشاورزی به شمار می‌روند. بیماری بلاست مرکبات ازجمله بیماری‌های شایع در مناطق مرکبات خیز به‌استثنای مناطق گرمسیری است. گیاهان از طریق فعال کردن ژن‌های کدکننده پروتئین‌های دفاعی نسبت به بیمارگرهای باکتریایی واکنش نشان می‌دهند. یکی از سازوکارهای دفاعی گیاهان در مقابل عوامل بیماری‌زا، تجمع پروتئین‌های مرتبط با بیماری‌زایی است. هدف از این مطالعه بررسی بیان چند ژن دفاعی در مقابل باکتری Pseudomonas viridiflava پس از تیمار گیاهچه ها با سالیسیلیک اسید و جاسمونیک اسید بود. مواد و روش‌ها: سطح بیان ژن‌های مرتبط با بیماری‌زایی PR1، PR2، PR3، PR4، PR5، POX، LOX و ژن PAL در مراحل اولیه بیماری بلاست مرکبات در نارنج با استفاده از روش RT-PCR بررسی شدند. در این پژوهش ژن ابی کوتین به‌عنوان ژن خانه‌دار مورد استفاده قرار گرفت. RNA کل نمونه‌ها استخراج شد و پس از سنتز cDNA، تغییرات سطح بیان ژن‌های مذکور با استفاده از فرمول 2–(ΔΔCT) محاسبه و اندازه‌گیری شد. نتایج: افزایش بیان ژن‌های مرتبط با بیماری‌زایی PR1، PR2، PR3، PR4، PR5، POX، LOX و ژن PAL در مراحل اولیه بیماری بلاست مرکبات در نارنج اکثراً در بازه‌های زمانی 24 و 48 ساعت اتفاق افتاد. نتیجه‌گیری: نتایج این بررسی نشان داد تیمار با سالیسیلیک اسید در بیان ژن‌های PR1، PR2، PAL، POX و PR5 تأثیر بیشتری نسبت به جاسمونیک اسید داشت و تیمار جاسمونیک اسید در القای ژن‌های PR4، PR3 و LOX تأثیر بیشتری نسبت به سالیسیلیک اسید نشان داد. همچنین میزان بیان ژن‌های PR1، PR2، LOX، PR4، PAL و PR5 در 24 ساعت پس از اعمال آلودگی در گیاه نارنج به‌وسیله هر دو تیمار به اوج خود رسید که بنظر می رسد این افزایش بیان ژن‌ها در مواجهه میزبان با باکتری عامل بلاست در ممانعت از گسترش بیشتر بیمارگر مشارکت داشته و بدین شکل افزایش مقاومت در گیاه میزبان را در پی داشت.