بررسی رفتار میکرومکانیک فریت و مارتنزیت در فولادهای دوفازی

نویسندگان

1 گروه مهندسی مواد، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

2 گروه مهندسی مواد، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

3 گروه مهندسی مواد، دانشکده مهندسی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران

doi
چکیده

هدف از این پژوهش، بررسی رفتار میکرومکانیک فریت و مارتنزیت در فولادهای دوفازی بود. بدین منظور یک فولاد کم‌کربن با ساختار اولیه فریتی- پرلیتی تا۸۰% نورد سرد و آنیل متعاقب در دمای C°۶۰۰ به‌مدت ۲۰دقیقه و کوئنچ در آب شد. مرحله پایانی فرآوری شامل گرمایش تا ناحیه بین‌بحرانی و نگهداری در دماهای ۷۶۰، ۷۸۰، ۸۰۰ و C°۸۲۰ به‌مدت ۱۰دقیقه و کوئنچ در آب بود. فولادهای دوفازی با کسرهای حجمی فریت و مارتنزیت متفاوت و اندازه دانه‌های فریت مختلف تولید شد. تغییرات ریزساختاری و ارتباط آنها با تغییرات سختی فازها به‌کمک میکروسکوپ الکترونی روبشی مجهز به طیف‌سنج توزیع انرژی و آزمون نانوفرورونده بررسی شد. مطالعه نانوفرورونده پاسخ سختی فریت و مارتنزیت در ریزساختارهای دوفازی نشان داد که با افزایش دمای آنیل بین‌بحرانی از ۷۶۰ به C°۸۲۰ متوسط نانو سختی فریت و مارتنزیت به‌ترتیب از ۱۸۱ به ۲۸۱ویکرز افزایش و از ۶۴۴ به ۳۳۷ویکرز کاهش می‌یابد. دماهای آنیل بین‌بحرانی بالاتر به دانه‌های فریت ریزتر و سخت‌تر در ریزساختارهای دوفازی ‌انجامیده است. تغییرات نانوسختی مارتنزیت با دماهای آنیل بین‌بحرانی به تغییرات محتوای کربن مارتنزیت مرتبط شد. با اعمال قانون مخلوط‌ها، مقادیر سختی محاسبه‌شده تطابق خوبی با مقادیر اندازه‌گیری‌شده داشت.