ارزیابی اثر نانوذرات کربنی بر تکثیر کالوس‌های معمولی خرمای مجول

نویسندگان

1 دانشجوی ارشد بیوتکنولوژی، گروه تولیدات گیاهی، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس

2 استادیار گروه تولیدات . دانشکده کشاورزی دانشگاه گنبد کاووس

3 عضو هیئت علمی پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی(ABRII)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، کرج

4 عضو هیئت علمی پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی(ABRII)، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، کرج

5 استادیار گروه تولیدات گیاهی، دانشکده علوم کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس

doi
10.22103/jab.2022.19357.1397
چکیده

هدف: فناوری نانو به عنوان یک روش امیدوارکننده برای پرداختن به مسائل کشاورزی پایدار، می‌تواند موجب افزایش کارآیی تکثیر در کشت بافت خرما گردد. هدف این مطالعه تهیه نانوذرات کربنی و و ارزیابی کارایی استفاده­ی آن­ها در محیط کشت MS و اثر آن­ها در بهبود و افزایش کالوس‌زایی خرما می باشد.مواد و روش‌ها: جهت تکثیر کالوس‌های تشکیل شده از ریز نمونه‌های مریستمی خرمای مجول سه آزمایش مجزا با غلظت‌های مختلف تنظیم‌کننده‌های رشد NAA، 2ip، BAP و همچنین غلظت‌های مختلف نانوذرات کربنی (CNP) با 5 تکرار بر تکثیر کالوس‌های خرمای رقم مجول انجام گردید. کالوس‌های تهیه شده در محیط کشت MS در آزمایش اول به چهار محیط کشت با تیمار‌های مختلف هورمونی از NAA و 2ip و در آزمایش دوم به چهار محیط کشت با تیمار‌های مختلف هورمونی از NAA و BAP انتقال داده شدند. در آزمایش سوم پس از تعیین بهترین تیمارهای هورمونی از آزمایش اول و دوم، سنتز نانو ذره کربنی از گرافیت انجام شد و مجدد کالوس‌های تشکیل‌ شده از ریز نمونه‌های مریستمی خرما در محیط کشت‌های برتر همراه با غلظت‌های مختلف نانوذرات ( 0، 10، 20، 30، 40، 50 میلی‌گرم در لیتر) قرار گرفتند.نتایج: بر اساس نتایج آزمایش‌ اول تیمارهای 10 میلی‌گرم در لیتر NAA + 30 میلی­گرم در لیتر 2ip و 1/0 میلی­گرم در لیتر NAA + 05/0 میلی­گرم در لیتر 2ip به عنوان تیمارهای برتر تکثیر کالوس انتخاب گردیدند. در آزمایش دوم مشخص گردید که میان تیمارهای اعمال شده 10 میلی‌گرم در لیتر NAA + 30 میلی‌گرم در لیتر  BAP و تیمار 10 میلی‌گرم در لیتر NAA + 10 میلی‌گرم در لیتر BAP با دیگر تیمارهای دارای غلظت‌های مختلف BAP، از نظر آماری اختلاف معنی‌داری وجود ندارد. نتایج آزمایش سوم نشان داد که استفاده از تیمار 10 میلی‌گرم در لیتر NAA + 30 میلی‌گرم در لیتر  BAP+ 30 میلی‌گرم در لیتر CNP می­تواند تولید کالوس‌هایی با  بیشترین وزن را در پی داشته باشد.نتیجه‌گیری: با توجه به اثر مثبت نانوذرات کربنی در افزایش وزن کالوس‌ها، تیمار 10 میلی‌گرم در لیتر NAA + 30 میلی‌گرم در لیتر  BAP+ 30 میلی‌گرم در لیتر CNP مناسب‌ترین گزینه برای تکثیر کالوس خرمای رقم مجول محسوب می‌شود.