فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: آلودگی پسته به قارچ Aspergillus و آفلاتوکسین یکی از مهمترین مشکلات در تولید و صادرات این محصول با ارزش، می­باشد. این  پژوهش با هدف شناسایی دو گونه Aspergillus flavus و A. parasiticus، تعیین فراوانی جدایه­های توکسین­زا و غیرتوکسین­زای این دو گونه و جمعیت Aspergillus flavus clade در خاک، میوه­های سالم و ترک­خورده رقم اوحدی، در شش تیمار آخرین آبیاری قبل از برداشت (5، 10، 15، 20، 25 و 30 روز) اجرا گردید.مواد و روش‌ها: جداسازی قارچ­های Aspergillus flavus clade از خاک، میوه­های سالم و ترک­خورده با روش تهیه سوسپانسیون و سری­های رقت، روی محیط کشت DRBC انجام شد. شناسایی دو گونه Aspergillus flavus وA. parasiticus با استفاده از ویژگی­های ماکرومورفولوژیکی و مولکولی (پرایمر کالمودولین) و تشخیص و غربالگری جدایه­های توکسین­زا با استفاده از دو روش محیط کشت نارگیل-آگار (Coconut agar medium=CAM) و کروماتوگرافی لایه نازک (TLC) انجام شد. آزمایش در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با چهار تکرار در طی سال­های 1392 تا 1394 اجرا گردید.نتایج: از مجموع 233 جدایه Aspergillus flavus clade جمع­آوری شده، به ترتیب 221 و 12 جدایه متعلق به دو گونه Aspergillus flavus و A. parasiticus بودند. در میوه­های ترک­خورده، سالم و خاک فراوانی جدایه­های توکسین­زایA. flavus به ترتیب 5/86، 5/87، 7/88 درصد و جدایه‏های توکسین‏زای A. parasiticus،  80، 75، 100 درصد بود. بر اساس نتایج تجریه مرکب، تیمارهای آخرین آبیاری 30 و 25 روز قبل از برداشت (تیمارهای با کمترین رطوبت خاک) کمترین و تیمارهای آخرین آبیاری 10 و 5 روز قبل از برداشت (تیمارهای با بیشترین رطوبت خاک) بیشترین جمعیت Aspergillus flavus clade را در خاک، میوه­های سالم و ترک خورده نشان دادند. استفاده از کود دامی جمعیت Aspergillus flavus clade را به طور معنی­داری افزایش داد به طوری که این افزایش در میوه­های ترک خورده، سالم و خاک در سال 1393 به ترتیب 66، 83 و 114 درصد بود.نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق حاضر نشان داد که کاهش فاصله آخرین آبیاری با زمان برداشت میوه (بالا بودن درصد رطوبت خاک سطحی باغ) و استفاده از کود دامی می­تواند موجب افزایش جمعیت Aspergillus flavus clade در خاک، میوه­های سالم و ترک­خورده پسته گردد. با توجه به اینکه افزایش جمعیت قارچی همراه با فراوانی جدایه­های توکسین­زای دو گونه Aspergillus flavus و A. parasiticus می باشد با تنظیم دور آبیاری، به طوری که آخرین آبیاری 25 تا 30 روز قبل از برداشت میوه باشد، می­توان آلودگی میوه­های پسته به Aspergillus و تولید آفلاتوکسین را کاهش داد.