تحلیل عوامل اثرگذار بر شاخصهای زیست شبانه شهری مطالعه موردی: شهر بابلسر
نویسندگان
1 گروه جغرافیای انسانی وبرنامه ریزی شهری، دانشکده جغرافیا،دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گروه جغرافیای انسانی وبرنامه ریزی،،دانشکده جغرافیا،دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2025.399186.2081چکیده
زیست شبانه بهعنوان پدیدهای نوظهور در حوزه مطالعات شهری، نقش مهمی در تحولات مکانی و زمانی شهرها دارد و بر توسعه پایدار شهری تأثیرگذار است. پژوهش حاضر باهدف تدوین مدلی یکپارچه از عوامل، دلایل و پیامدهای زیست شبانه در شهر بابلسر انجامشده است. این مطالعه از نوع کاربردی و ترکیبی است که دادههای آن از منابع کتابخانهای و ۹ مصاحبه گروه کانونی با گروههای مختلف جمعآوریشدهاند. تحلیل دادهها با روش نظریه زمینهای و توسط نرمافزار مکسکیودا انجامشده است تا دیدگاهی جامع و ساختاریافته درباره این پدیده نوظهور ارائه شود. در مدل ارائهشده هرکدام از عوامل اصلی در 5 مقوله کلی تشکیل شد. بر اساس یافتههای پژوهش، قوانین و مقررات و عوامل نهادی بهعنوان شرایط علی در ایجاد پدیده زیست شهری در نواحی شهری بابلسر دخیل میدانند؛ و عوامل فرهنگی ـ اجتماعی و عوامل اقتصادی و کالبدی بهعنوان شرایط مداخلهگر؛ دسترسی و عوامل حملونقل و عوامل جاذبههای کسبوکار نیز بهعنوان شرایط زمینهای و گسترش تأسیسات و زیربناها برای گسترش فعالیتهای اجتماعی و اقتصادی، عملکرد و تخصص مدیران شهرداری، مدیریت یکپارچه مدیران بهعنوان راهبردها، همچنین پیامدها شامل؛ گسترش سیستم حملونقل (مثبت)، گسترش مراکز اقامتی (مثبت)، خدشهدار شدن هویت فرهنگی (منفی)، شلوغ شدن خیابانها و ناامنی (منفی) بهعنوان پیامدها و نتایج موضوع شناسایی گردید. ازاینرو برای اجرای درست زیست شبانه شهری؛ تشکیل و مشارکت کارشناسان و متخصصان جهت توجه به این عوامل ضرورت دارد.
