تحلیلی بر پراکنش فضایی کاربری های دانش بنیان با بهره گیری از روش آماره فضایی مطالعه موردی: مناطق 22 گانه شهر تهران
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای دانشگاه سیستان و بلوچستان،ایران
2 عضو هیئت علمی دانشگاه سیستان و بلوچستان،ایران
3 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، رشت، دانشگاه گیلان
doi
10.22034/gp.2024.61172.3249چکیده
توسعه شهری دانشبنیان الگویی جدید از توسعه است که به دلیل اتکا بر دانش، بهعنوان منبع انرژی بیپایان، رهیافتی نو از توسعه پایدار شهری محسوب میشود که در بستر شهرها شکلگرفته، پویایی یافته و به ثمر مینشیند. هدف اصلی این پژوهش درک الگوی پراکنش فضایی کاربریهای دانشبنیان، شناسایی هسته مرکزی شکلگیری و مسیر توسعه آن در سطح مناطق 22 گانه شهر تهران است. برای این منظور اطلاعات آماری و فضایی 2700 مورد از مهمترین کاربریهای دانشبنیانی که بهصورت رسمی توسط دفتر کارگروه ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکتها و مؤسسات دانشبنیان تائید و ثبتشده و هماکنون در حال فعالیت هستند مورداستفاده قرارگرفته است. روش پژوهش توصیفی و مبتنی بر مطالعات میدانی و کتابخانهای است. برای بررسی و تحلیل فضایی کاربریهای دانشبنیان از ابزارهای آماره فضایی موجود در محیط نرمافزار Arc GIS استفاده شد. نتایج پژوهش حاکی از آن بود که الگوی پراکنش فضایی کاربریهای دانشبنیان شهر تهران خوشهای میباشد که بالاترین تراکم آن در شمال تهران و مربوط به مناطق 2، 3 و 6 بوده و مناطق عمدتاً جنوبی این شهر سهم قابلتوجهی از این نوع کاربریها ندارند. همچنین مشخص شد که شرکت دانشبنیان "توسعه دانشبنیان سینا" که در حدفاصل بین منطقه 3 و 4 واقعشده است از لحاظ موقعیت نسبی بهعنوان هسته مرکزی این کاربریها محسوب میشود. جهت توزیع جغرافیایی کاربریها نیز نشان داد که این کاربریها به شکل بیضوی و با مقدار 87 درجه از سمت شرق تهران به سمت غرب این شهر در حال گسترش هستند. در پایان نیز با استفاده از رگرسیون خطی چند متغیره متغیرهای مستقل تاثیرگذار بر این نوع پراکنش مورد شناسایی قرار گرفته و نهایتا پیشنهاداتی بهمنظور توسعه کمی و کیفی این کاربریها و مدیریت مطلوب آن ارائه شد.