نقش پزشک در نظام درمان از منظر روایات

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

2 دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

doi
چکیده

زمینه و هدف: یکی از مهمترین ارکان فرایند درمان، وجود پزشک است. با توجه به این جایگاه در آموزه‌های دینی بدان پرداخته شده است. هدف این پژوهش بررسی نقش پزشک در نظام درمان بر اساس روایات است.روش بررسی: این تحقیق به صورت کتابخانه‌ای و با روش توصیفی تحلیلی و تحلیل مفهومی و اَسنادی صورت گرفته است. با استفاده از روش مذکور، روایات معصومان (ع) که بر نقش پزشک در نظام درمان بر اساس روایات دلالت دارند، از کتاب دانشنامه احادیث پزشکی جمع‌آوری شده است. سپس، با توجه به اهداف تحقیق، دسته‌بندی و تحلیل شده است. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش حکایت از آن داشت که وظایف و چارچوب‌هایی اخلاقی و حقوقی پزشک دست‌کم در سه محور است: 1- وظایف پزشک در مواجهه با بیمار، 2- وظایف پزشک در فرایند درمان بیمار، 3- احکام طبابتنتیجه‌گیری: طبق نتایج پژوهش در نظام توحیدی، پزشک واسطه خداوند در درمان انسان‌ها است. با این جهان‌بینی پزشک در مواجهه با بیمار وظایفی دارد که عبارتند از: احساس مسئولیت، تقوا و پاکدامنی، حفظ اسرار بیمار، و ایجاد امیدواری در دل بیمار. پزشک در فرایند درمان بیمار نیز وظایفی دارد که عبارتند از: اهتمام به تشخیص بیماری، تلاش برای شناخت داروهای طبیعی، و رعایت ضرورت در تجویز دارو. در زمینه احکام طبابت نیز باید به تکالیفی چون: جلوگیری از طبابت افراد غیر متخصص، مسئول نبودن پزشک در صورت برخورداری از مهارت و گرفتن برائت، جواز درمان به رغم احتمال مرگ، و انتخاب هم‌جنس برای معاینه معالجه توجه داشته باشد.