تحلیل الگوی توزیع فضایی فعالیت‌های تفریحی و فراغتی در شهر شیراز

نویسندگان

1 گروه شهرسازی، موسسه آموزش عالی ارم، شیراز، ایران

2 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

3 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

doi
10.22059/jurbangeo.2025.393355.2055
چکیده

توسعه متوازن فضاهای تفریحی و فراغتی در گستره شهرها ازجمله مهم‌ترین دغدغه‌های برنامه‌ریزان شهری برای ارتقاء ظرفیت گردشگری، افزایش نشاط و کیفیت زندگی در میان شهروندان است. بنابراین آنچه در این پژوهش دنبال می‌شود، نیازسنجی و تحلیل ساختار فضایی مکان‌های تفریحی و فراغتی در شهر شیراز به‌عنوان نمونه موردی پژوهش است. در این پژوهش از فنون کمّی به‌منظور پیشبرد اهداف استفاده‌شده است؛ به‌منظور بررسی نحوه توزیع فضایی مکان فعالیت‌های تفریحی و فراغتی منتخب شهروندان شیرازی از روش‌های نزدیک‌ترین همسایگی، تحلیل تراکم کرنل و بیضی انحراف معیار استفاده‌شده است. پس از بررسی پیشینه پژوهش، در مجموع 36 نوع مکان فعالیت‌های تفریحی و فراغتی که در شهر شیراز نیز وجود دارد شناسایی و طبقه‌بندی شد و پس از ارائه پرسشنامه به شهروندان شهر شیراز، به ترتیب هفت مکان تفریحی و فراغتی شامل رستوران‌ها، کافی‌شاپ‌ها، سینماها، مراکز تجاری، استخرها، پارک‌ها و باشگاه‌های ورزشی، به‌عنوان مکان‌های محبوب فعالیت‌های تفریحی و فراغتی شهروندان در سطح شهر شیراز شناسایی شد. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد الگوی توزیع فضایی فعالیت‌های تفریحی و فراغتی در شهر شیراز به‌صورت تمرکزگرا بوده و دارای یک پهنه تفریحی و فراغتی گسترده در مرکز شهر است اما با گذر زمان این ساختار به یک ساختار تمرکزگریز تغییریافته و طی سال‌های اخیر، چندین پهنه تفریحی و فراغتی در بخش غربی و شمال غربی شهر شیراز ایجادشده است و درعین‌حال توسعه این‌گونه فعالیت‌ها در پهنه‌های جنوبی و جنوب شرقی شیراز کمتر مشاهده می‌شود.