ارزیابی طیف آسیب‌پذیری لرزه‌ای با معیار تلفات انسانی (نمونه موردی: منطقه 3 کلانشهر شیراز)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران

2 استادیار گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، واحد مرودشت، دانشگاه آزاد اسلامی مرودشت، ایران

3 استادیار گروه معماری و شهرسازی، واحد یاسوج، دانشگاه آزاد اسلامی، یاسوج، ایران

doi
10.22124/upk.2019.11016.1117
چکیده

مخاطرات طبیعی به دلیل شدت و زمان کوتاه اثرگذاری بر اجتماعات بشری تبدیل به یکی از دغدغه­های اصلی برنامه­ریزان و مدیران شهری در سال­های اخیر شده­اند. سهم کشور ما از این مخاطرات بیش­تر مربوط به زلزله است. شهر شیراز یکی از کانون­های پر خطر از نظر احتمال وقوع زلزله در ایران است. این مساله تهدیدی جدی برای پایداریتوسعه این شهر محسوب می­شود. منطقه 3 شهر شیراز یکی از مهم­ترین مناطق این شهر است که با دو گسل مهم(سلطانII و سعدی) تهدید شده است. با توجه به اهمیت موضوع ارزیابی آسیب­پذیری شهرها در برابر زلزله در مباحث مربوط به برنامه­ریزی شهری، در این مقاله سعی شده است تا با به­کارگیری روش RADIUSبااستفادهازشاخص­هاییچون جنس خاک منطقه، فاصله از گسل، داده­هایتراکمجمعیتی و نوعساختمان­هاوتوزیعآن­هابا تدوین سناریوی زلزله احتمالی روزانه و شبانه، برآورد مناسبی از تلفات انسانی منطقه 3 شهرداری شیراز در برابر زلزله ارائه شود. در تحلیل اطلاعات نیز از روش­های کمی و کیفی استفاده شده است. بر اساس نتایج به دست آمده از تحقیقمشخص شد که تعداد تلفات جانی ناشی از سناریوی زلزله­ای با بزرگی 2/6 ریشتر در ساعت 12 ظهر حدود 713 نفر خواهد بود و 9876 زخمی برجا خواهد گذاشت. در ساعت 3 صبح، 648 نفر جان خود را از دست خواهند داد و حدود 7342 نفر مجروح خواهند شد. این مطالعه نشان می­دهد، این منطقه به دلیل ویژگی­های کالبدی، وجود ساختمان­های فرسوده، نزدیکی به گسل­های فعال و کیفیت سازه­ای نامناسب به عنوان یک منطقه­ با آسیب­پذیری بالا در برابر زلزله شناخته ­می­شود.این ارزیابی می­تواند در پیش­بینی برنامه­های شهری برای کاهش تلفات استفاده شود.