ارزیابی پایداری گردشگری منطقه عون بن علی شهر تبریز
نویسندگان
1 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
4 گروه اقتصاد کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22034/gp.2024.62588.3281چکیده
امروزه علارغم اهمیت گردشگری در زمینه اشتغال و اقتصاد پایدار، چالشهایی نظیر تنزل اصول اخلاقی، نابودی زیستگاههای طبیعی، آلودگی آبهای زیرزمینی، بهخطر افتادن بهداشت و سلامتی ناشی از شبکههای ناکافی دفع زباله و فاضلاب روبروست. لذا سنجش سطح پایداری مناطق گردشگری، تبیین معیارها و شاخصهای مختلف، از جمله شاخصهای زیستمحیطی، اقتصادی در جهت دستیابی به توسعه پایدار گردشگری مورد تأکید است. تفرجگاه عون بن علی(عینالی) بزرگترین تفرجگاه کوهستانی کشور به شمار میرود که بهطور میانگین یک میلیون نفر در سال بازدید کننده دارد. با توجه به محدودیتهای طبیعی منطقه، فشار روزافزون گردشگر منجر به تخریب ارزشهای طبیعی و در نتیجه نابودی قابلیتهای گردشگری میشود که لزوم توجه به پایداری گردشگری را نشان میدهد. این مطالعه باهدف ارزیابی پایداری گردشگری منطقه عون بن علی شهر تبریز انجام شد. دادههای مورد نیاز از طریق مصاحبه با کارشناسان و گردشگران این منطقه در قالب پرسشنامه در سال 1399 جمعآوری شدند. ابعاد اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی بهعنوان معیارهای تصمیمگیری ارزیابی پایداری و برای هر یک از این ابعاد شاخصهایی در نظر گرفته شد. ارزش وزنی ابعاد و شاخصها به روش تحلیل سلسلهمراتبی (AHP) محاسبه شد. نتایج مطالعه نشان داد که بعد زیستمحیطی با وزن 520/0بیشترین و بعد اجتماعی با وزن 220/0کمترین تأثیر را در پایداری گردشگری دارند. در بعد اقتصادی، شاخصهای «میزان اشتغال ایجاد شده» و «وجود ارتباطات آنلاین در منطقه» و در بعد اجتماعی، شاخصهای «رضایت گردشگر از امنیت منطقه» و «وضعیت سرویسهای بهداشتی» به ترتیب دارای بیشترین اهمیت بودند. شاخصهای «کیفیت آب» و «بهداشت محیط» نیز به ترتیب دارای بیشترین تأثیر روی پایداری گردشگری در بعد زیستمحیطی بودند. براساس نتایج ،جهت دستیابی به سطوح بالاتر پایداری گردشگری، سیاستهای لازم باید در جهت افزایش شاخصهای تأثیرگذار بر پایداری اتخاذ گردد که مهمترین آنها تأکید بر حفظ چهره طبیعی منطقه عون بن علی و کاهش عملیات ساخت و ساز در آن منطقه میباشد.