ساختارشناسی بارفروشان سیار میوه در ساختار اقتصادی و کالبدی شهر (وانتبارهای سیار میوه شهر زنجان)
نویسندگان
1 عضو هیات علمی گروه آموزش جغرافیا دانشگاه فرهنگیان تهران، ایران
2 استادیار گروه مهندسی صنایع دانشگاه زنجان، زنجان
doi
10.22034/gp.2025.64171.3317چکیده
مقیاس شهری اقتصاد غیررسمی بهعنوان اقتصاد ناگزیر پذیرش شده در ساختار اقتصادی است. این اقتصاد باوجود ایجاد چالشها و مسائل شهری ناشی از ضعف نظام برنامهریزی و مدیریت شهری، دارای ظرفیتهای بسیار متعددی است. هدف این پژوهش شناخت ساختار این نوع اقتصاد در نظام کالبدی و اقتصادی شهر است تا بتواند راهنمایی برای تدوین نوع مداخله و ساماندهی آنان باشد. پژوهش حاضر از نوع پژوهشهای کیفی مبتنی بر روش استقرایی است که به شیوه پدیدارشناسانه به مطالعه زمینه بنیاد اثرات اقتصاد غیررسمی بارفروشان در ساختار اقتصادی و اجتماعی فضای شهر پرداخته است. گردآوری داده ها با استفاده از ابزار مصاحبه نیمه ساختار یافته و مشاهده در حجم نمونه 75 بارفروش میوه شهر زنجان بوده است. دادههای گردآوری شده کدگذاری باز، محوری و انتخابی شده و مقولهها و مفاهیم و ضریب تکرارپذیری آنان استخراج گردید. در نهایت مدل پارادایمی حاصل از شرایط علی، زمینهای، میانجی و راهبردی تفسیر و پیامدهای حاصل از آن تبیین شد. مدل پارادایمی حاصل از مفاهیم، مقوله هاو شرایط ذکر شده نشان میدهد: بارفروشان میوه تمرکز فعالیتی خود را معطوف به استقرار در فاصله کارکردی بین سکونت و کار و معابر اصلی نمودهاند.استقرار در معابر اصلی، فضای بایر پیرامون(با امکان پارک حاشیهای) در مکان گزینی بارفروشان اثرگذار بوده و فضای موردنظر نقش بارانداز برای وسایل، ابزار کار دارد. بهداشت محیط، ایمنی تردد، امنیت فضا در کنار کنترل بازار، معیشت خانواده و ساماندهی مهمترین مقولههای ساختاری بارفروشان بوده است. مطالعه شرایط پیامدی در مدل پارادایمی نشان میدهد رهاشدگی، عدم توجه مدیریت شهری، برخورد قهری، ضعف برنامهها توسعه شهری موانع پیامدی بارفروشان و ظرفیت تمایل به مشارکت و ساماندهی پیامدهای فعال بارفروشان میوه شهر زنجان میباشد.
