واکاوی ظرفیت‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی شهرستان سبزوار با استفاده از مدل‌های ژئوتوریستی (مطالعه موردی: رودآب، ریوند، طبس)

نویسندگان

1 استادیار مدیریت و اقتصاد، دانشگاه محقق اردبیلی، دانشکده علوم اجتماعی، اردبیل، ایران

2 دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت برنامه‌ریزی توسعه جهانگردی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی

3 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی دانشگاه محقق اردبیلی

doi
10.22034/gp.2024.61117.3248
چکیده

ژئوتوریسم یکی از جدیدترین مفاهیم در حوزه گردشگری است و در درجه اول بر ارتقای ویژگی‌های زمین‌شناسی و ژئومورفولوژیکی در مناظر به عنوان جاذبه‌های گردشگری تمرکز دارد. هدف پژوهش حاضر واکاوی ظرفیت‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی شهرستان سبزوار با استفاده از مدل‌های هادزیک، کوبالیکوا و فیولت می‌باشد. مناطق ژئوتوریستی رودآب، ریوند و طبس به عنوان مناطق مورد مطالعه انتخاب شدند. پژوهش حاضر با تکمیل کردن 108 پرسش‌نامه (25 نفر گردشگر و 11 نفر کارشناس برای هر مدل) برای هر سه منطقه مورد مطالعه و محاسبه امتیازدهی آنان به پرسش‌نامه، به‌عمل آمده است. براساس نتایج حاصله از مدل هادزیک و بررسی ارزش‌های علمی و مازاد با نظر کارشناسان و گردشگران؛ توان ژئوتوریستی منطقه طبس با مقدار (68/91) بیش‌ترین امتیاز و منطقه ریوند با مقدار (41/25) کم‌ترین امتیاز را به خود اختصاص دادند. هم‌چنین براساس نتایج به‌دست آمده از مدل کوبالیکوا منطقه طبس با مقدار (8/76) بیش‌ترین امتیاز و منطقه ریوند با مقدار (6/49) کم‌ترین امتیاز را در مجموع ارزش‌های علمی، آموزشی، اقتصادی، حفاظتی و فرهنگی داراست. نتایج حاصل از ارزیابی از طریق مدل فیولت و بررسی ارزش‌های مدیریتی و گردشگری نیز نشان‌دهنده آنست که منطقه طبس با مقدار (7/86) بیش‌ترین امتیاز و منطقه ریوند با مقدار (6/36) کم‌ترین امتیاز را در مجموع ارزش‌های ارزیابی کسب کردند. بنابراین نتیجه‌گیری می‌گردد که منطقه طبس در شهرستان سبزوار، در بین مناطق مورد مطالعه، دارای توان ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی بیشتری است. درنهایت پیشنهاد می‌گردد در مطالعات آتی برای واکاوی ظرفیت‌های ژئوتوریستی شهرستان سبزوار از نرم‌افزارها و مدل‌های جدید و به‌روز استفاده شود.