فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: اخیراً، در استان آذربایجان شرقی، حین خرید و فروش قوچ متعلق به نژاد گوسفندان برتر حامل ژن باروری، شماری از شکایات دامداران در خصوص عدم تطبیق ادعای فروشنده با عملکرد میش در مزرعه مشاهده شده است. با این انگیزه‌ی تحقیقاتی، هدف از پژوهش حاضر در گام اول، تلفیق دو تکنیک PCR-RFLP و PCR-Sequencing و متعاقب آن، برای پالایش ژنتیکی جایگاه ژنی FecB مرتبط با صفت چندقلوزایی در گوسفندان نژاد بورولا- افشاری و گوسفندان دورگ قزل-رومانوف می‌باشد و در گام دوم و اصلی، اقدام به بررسی ریسک عدم صداقت احتمالی و همچنین امکان‌سنجی شناسایی تقلبات احتمالی، حین داد و ستد دام در سطح استان آذربایجان شرقی می باشد.مواد و روش‌ها: در پژوهش حاضر، نمونه‌های خون از مجموع تعداد 62 رأس میش و قوچ نژاد بورولا- افشاری از واحدهای گوسفندداری اطراف تبریز و 30 رأس میش دورگ قزل- رومانوف اخذ گردید. سپس، در یک گام دو مرحله‌ای مجزا، بعد از تکثیر ناحیه‌ای 190 جفت بازی از ژن BMPR1B توسط واکنش زنجیره‌ای پلی‌مراز، دو روش مولکولی PCR-RFLP و توالی‌یابی مستقیم سانگر،  بر اساس دستورالعمل آزمایشگاهی روتین، انجام و نتایج ژنوتیپ ثبت گردید و متعاقباً، با استفاده از نرم افزارهای مختلف همچون پاپ ژن و FinchTV و MAFFT به ترتیب، فراوانی ژنوتیپی و اللی و همردیفی توالی‌های مورد تکثیر برای تایید مجدد جهش انجام شد.نتایج: در انجام بخش مولکولی این تحقیق با استفاده از آغازگرهای پیشنهاد شده (Wilson et al. 2001)، ناحیه‌ی اگزون شماره‌ی 8 ژن BMPR1B که یک قطعه‌ی 190 جفت بازی است به وسیله‌ی PCR تکثیر شد. سپس با استفاده از آنزیم اندونوکلئاز AvaII که آنزیم برشی برای جایگاه FecB بوده و دارای جایگاه شناسایی و برش (G/GWCC) می‌باشد، قطعات تکثیر شده توسط PCR، مورد هضم آنزیمی قرار گرفتند. جایگاه ذکر شده در گوسفندان حامل جهش، باعث برش قطعه‌ی 190 جفت بازی به دو قطعه‌ی30 و 160 جفت بازی می‏گردد. در صورتی که در گوسفندان دارای ژنوتیپ وحشی، آنزیم قادر به شناسایی و برش این جایگاه نیست. در این مطالعه، در مجموع، از 62 رأس گوسفند بورولا- افشاری، 11 رأس دارای ژنوتیپ هموزیگوت برای جهش FecB بودند یعنی دارای دو نسخه از جهش بودند و 51 رأس دارای ژنوتیپ هتروزیگوت بوده و فقط یک نسخه از جهش را دارا بودند. در تمامی 30 رأس گوسفند دورگ قزل-رومانوف نیز هیچ جهشی مشاهده نشد. این نتایج با انجام فناوری توالی‌یابی سانگر در کنار روش PCR-RFLP تایید شد و انجام همزمان دو روش، باعث افزایش صحت و دقت نتایج تحقیق شد.نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق حاضر، نشان داد که یکی از علل عدم تطبیق ژنوتیپ پیش اظهار شده فروشندگان با ژنوتیپ واقعی، خطای قرائت ژنوتیپ و یا تقلبات و ادعای کذب فروشنده می‌تواند باشد. همچنین، تلفیق و کاربری همزمان دو تکنیک مولکولی PCR-RFLP و توالی‌یابی مستقیم می‌تواند خطای فنی ناشی از ژنوتیپ را تا حد امکان به حداقل خود برساند. علاوه بر این، با اعمال تکرارپذیری بالای مشاهدات، متاسفانه وجود 06/8 درصد ( 5 از 62 حیوان) عدم صداقت و ناسازگاری در ژنوتیپ جایگاه ژنی FecB، به اثبات رسید. ایجاد مراکز پالایش و تعیین ژنوتیپ وابسته به دولت در خصوص تشخیص تقلبات، می تواند به نهادهای نظارتی در خصوص خدمات تعیین ژنوتیپ گوسفندان حاوی ژن باروری کمک کند و این، خود به خود آمار تقلبات را کاهش خواهد داد.