فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: سلامت دانش‌آموزان به‌عنوان سرمایه‌های اجتماعی، نقش کلیدی در آینده جامعه دارد. یکی از موارد مهم در حفظ این سرمایه، کاهش رفتارهای خشونت‌آمیز و بهبود جامعه‌پذیری آنان است. این پژوهش باهدف شناسایی الگوهای ذهنی مؤثر بر علل رفتارهای خشونت‌آمیز در میان هنرجویان هنرستان‌های شهر کرج انجام‌شد. روش بررسی: پژوهش حاضر ازنظر هدف، کاربردی و ازلحاظ ماهیت و روش، اکتشافی بوده و به روش ترکیبی (کیفی-کمی) انجام‌شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های ساختارمند و جدول کیو گردآوری شدند. در بخش کیفی، با ۲۵ دانش‌آموز و کارکنان مدرسه مصاحبه و با استفاده از تحلیل تماتیک، دیدگاه‌ها در قالب ۶۵ گزاره و ۳۸ گویه استخراج گردید. در بخش کمی، کارت‌های حاوی این گزاره‌ها به ۲۲ دانش‌آموز دارای رفتارهای خشونت‌آمیز ارائه و با استفاده از تحلیل عاملی کیو و چرخش واریماکس، الگوهای ذهنی استخراج شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل نشان داد که ۸ الگوی ذهنی به‌عنوان علل اصلی رفتارهای خشونت‌آمیز شناسایی‌شده‌اند. این الگوها به ترتیب شامل: چالش‌های اقتصادی خانوادگی، تعامل با دوستان دارای رفتارهای خشونت‌آمیز، گسست عاطفی در خانواده، تشویق به خشونت‌ورزی، بی‌انگیزگی تحصیلی، تمایل به نمایش هویت قلدرمنشی، میل به لذت طلبی و فروپاشی محیطی و فردی هستند. نتیجه‌گیری: الگوهای ذهنی شناسایی‌شده، به‌خوبی دلایل رفتارهای خشونت‌آمیز دانش‌آموزان را تبیین کرده و می‌توانند مبنای طراحی مداخلات آموزشی و اجتماعی مؤثر قرار گیرند.