تأثیر محرکهای نانو فلزی بر تولید برخی متابولیتهای ثانویه در کشت ریشههای مویین گیاه دارویی شیرینبیانسا (Galega officinalis L.)
نویسندگان
1 استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشجوی دکتری بیوتکنولوژی کشاورزی، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
3 دانشآموخته کارشناسی ارشد بیوتکنولوژی کشاورزی، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.
4 استاد، گروه تولید و ژنتیک گیاهی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22103/jab.2022.18713.1363چکیده
هدف: گیاه شیرینبیانسا (Galega officinalis L.) از خانواده لگومینوز است که در درمان دیابت از آن استفاده میشود. کشت ریشههای مویین سیستم ارزشمندی جهت تولید متابولیتهای ثانویه در مقیاس وسیع است. کاربرد محرکها در کشت بافت و سلول گیاهی، یکی از ابزارهای زیستفناورانه کارآمد برای القاء بیوسنتز و تجمع متابولیتهای ثانویه است. این تحقیق با هدف بررسی تاثیر نانو ذرات آهن، نقره و سیلیکون بر محتوای گالگین در کشت ریشههای مویین گیاه G. officinalis انجام شد.مواد و روشها: در این تحقیق القای ریشههای مویین در ریزنمونههای برگ، کوتیلدون و هیپوکوتیل G. officinalis با استفاده از سویه A4 باکتری Rhizobium rhizogenes انجام و تأثیر غلظتهای مختلف نانو محرکهای نقره، سیلیکون و اکسید آهن بر رشد ریشه و محتوای گالگین، فنول و فلاونوئید کل ریشههای مویین بررسی شد.نتایج: نتایج حاصل از تلقیح ریزنمونههای مختلف گیاه G. officinalis با سویه A4 نشان داد که بیشترین میزان القای ریشه در ریزنمونههای برگ با میانگین پنج ریشه در هر ریزنمونه به دست آمد. در بین ریشههای مویین تیمار شده با محرک، بیشترین میزان رشد ریشه متعلق به تیمار 50 و 100 میلیگرم در لیتر نانو ذرات سیلیکون به مدت 72 ساعت بود. کاربرد تمامی سطوح محرکهای نقره، آهن و سیلیکون به مدت 36 ساعت منجر به افزایش معنیدار میزان فنول کل ریشههای مویین شد به طوری که بیشترین میزان فنل کل در تیمار ریشهها با غلظت 100 میلیگرم در لیتر نانو ذرات سیلیکون به مدت 36 ساعت و با میانگین 09/3 میلیگرم بر گرم به دست آمد. همچنین بر اساس نتایج، بیشترین میزان فلاونوئید کل در غلظت 200 میلیگرم در لیتر نانو اکسید آهن به مدت 36 ساعت و بیشترین میزان محتوای گالگین در تیمار ریشهها با 10 و 20 میلیگرم در لیتر نانو ذرات نقره و 100 میلیگرم در لیتر نانو ذرات سیلیکون به مدت 36 ساعت بهدست آمد. نتیجهگیری: نوع و غلظت مناسب نانو محرک عامل مؤثری در میزان پاسخ ریشههای مویین به نانو محرکها است. بیشترین عملکرد گالگین (55/17 میلیگرم) در تیمار ریشهها با غلظت 50 میلیگرم در لیتر نانو ذرات سیلیکون به مدت 72 ساعت بهدست آمد. این امر را میتوان هم به رشد بهتر ریشههای مویین و هم به محتوای بالای گالگین در این غلظت نسبت داد.