شبیه‌سازی رطوبت خاک و عملکرد گندم با مدلAquaCrop در شرایط مزرعه‌ای دشت نیشابور

نویسندگان

1 استادیار گروه مهندسی آب، مرکز آموزش عالی کاشمر، کاشمر، ایران.

2 استادیار گروه مهندسی آب، مرکز آموزش عالی کاشمر، کاشمر، ایران

3 استادیار گروه علوم و مهندسی آب- مرکز آموزش عالی کاشمر

4 دانشیار، گروه آبخیزداری، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

doi
10.22092/jwra.2020.121908
چکیده

اینتحقیقبهمنظورشبیه­سازیاجزایبیلانآبدرمقیاسمزرعه­ای،پیش­بینیرطوبتدرنیمرخخاک،وهم چنینعملکرد دانهدرمزارعتحتآبیاریگندمدردشتنیشابورانجامشد. در این راستا، تعداد سه مزرعهدرنقاطمختلفدشتانتخابگردید. داده­های ورودی مدلAquaCrop  شامل پارامتر های هوا،خاک، گیاه و عملیات زراعیدرهرکدامازمزارعجداگانه جمع­آوریگردید و سپساطلاعاتموردنیازمدلو ویژگی­هایزراعیگندمواسنجیشد. اندازه گیری رطوبت خاک مزارع از سه عمق (30-0، 60-30 و90-60) سانتی متر و در پنج نوبت در فصل زراعی انجام شد. برای ارزیابی کارآیی مدل از آماره­های متوسط خطای ریشة میانگین مربعات(RMSE)، کارآیی مدل (EF) و خطای برآورد (Pe) استفاده شد.  نتایجحاصلازشبیه­سازیرطوبتدرنیمرخخاکنشاندادکهمدل مزبورمقداررطوبترادرعمق­هاو زمان­هایمختلفبهخوبیشبیه­سازیمی­کند. نتایج تحقیق نشان داد که آماره های ارزیابی کارآیی مدل در مرحله واسنجی برای شبیه­سازی رطوبت خاک در همه مزارع به­ترتیب 032/0<RMSE<027/0، 91/0<EF<80/0 و 14<Pe<5/3 درصد بود. این مقادیر در مرحله اعتبارسنجی مدل 031/0<RMSE<025/0، 94/0<EF<82/0 و 12<Pe<7/2 درصد حاصل گردید. حداقل وحداکثر درصد خطای شبیه سازی مدل برای عملکرد دانه و کارآیی مصرف آب در همه مزارع تحت مدیریت کشاورز به ترتیب 8/8%-4% و 9%-6/4% بود. با توجه به نتایج تحقیق، مدل AquaCrop قادر است میزان رطوبت خاک، عملکرد دانه و کارآیی مصرف آب را در شرایطمشابه این مزارع با دقت قابل قبولی شبیه سازی نماید.