تأثیر سبک زندگی اسلامی در ارتباط با تکانش‌گری و گرایش به سوءمصرف مواد در نوجوانان شهرستان ملایر

نویسندگان

1 استادیار، گروه الهیات و معارف اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

2 استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران.

3 استادیار، گروه معارف اسلامی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران

doi
چکیده

هدف: اسلام به‌عنوان کامل­ترین مکتب زندگی جامع­ترین و درعین‌حال زیباترین سبک زندگی را مطرح کرده است. سبک زندگی اسلامی، تعدیل گری است که در آن جهان­بینی الهی و ارزش‌های سعادتمندانه حاکم است. در پژوهش حاضر هدف بررسی نقش تعدیل گر سبک زندگی اسلامی در رابطه بین تکانش‌گری و گرایش به مصرف مواد در نوجوانان است. مواد و روش­ها: پژوهش حاضر ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر ماهیت و روش، همبستگی و طرح معادلات ساختاری است. جامعه آماری پژوهش حاضر تمامی دانش­آموزان پسر مقطع متوسطه شهرستان ملایر در سال تحصیلی 1401-1402 بودند که از بین آن­ها 350 نفر به روش خوشه­ای تصادفی انتخاب شدند. برای جمع‌آوری داده­ها از پرسشنامه­های تکانش‌گری بارت، گرایش به مصرف مواد و پرسشنامه­های سبک زندگی اسلامی کاویانی استفاده شد. تجزیه‌وتحلیل داده­ها توسط نرم‌افزار آماری 21، لیزرل و روش معادلات ساختاری استفاده شد. یافته­ها: طبق متن پژوهش، اثر سبک زندگی اسلامی بر گرایش به مصرف مواد (01/0, p< 56/-0β = ) معنادار است. درنتیجه سبک زندگی و باور مذهبی در رابطه با دو متغیر تکانش‌گری و گرایش به سوءمصرف مواد در دانش آموزان نقش تعدیل گر دارد و باعث کاهش شدت تکانش‌گری و گرایش به مصرف مواد می­شود. تجزیه‌وتحلیل داده­های حاصل از روابط متغیرها از طریق ضرایب مستقیم نشان می­دهد که اثر تکانش‌گری بر سبک زندگی اسلامی (01/0, p< 43/0-β = ) منفی و معنادار و بر گرایش به مصرف مواد (01/0,p< 35/0β =) مثبت و معنادار است. نتیجه ­گیری: بر اساس یافته ­های پژوهش حاضر، پیشنهاد می­شود که مشاوران مدرسه و اولیا، با تقویت سبک زندگی اسلامی و ترویج آن در میان دانش­آموزان که آینده‌سازان جامعه هستند، در جهت کاهش تکانش‌گری و گرایش به مصرف مواد مخدر، موجبات تعالی و پیشرفت نوجوانان را فراهم سازند.