فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در دهه‌های اخیر، با افزایش مخاطرات و بلایا، نیاز به افزایش تاب‌آوری جوامع بیش‌ازپیش اهمیت یافته است. یکی از ابعاد مهم تاب‌آوری و مدیریت بحران در بافت‌های شهری، ابعاد کالبدی تاب‌آوری است که به‌طور سیستماتیک عناصر و ساختار کالبدی بافت را مورد ارزیابی قرار می‌دهد. هدف از این پژوهش پاسخ به این سؤالات است که ۱. شاخص‌های تأثیرگذار در تاب‌آور نمودن بعد کالبدی- فضایی بافت‌های شهری در برابر مخاطرات طبیعی کدام‌اند؟، ۲. بافت تاریخی شهر شیراز بر اساس این شاخص‌ها در مواجهه با مخاطرات طبیعی (به‌ویژه زلزله) در چه وضعیتی قرار داد؟ در این راستا در پژوهش حاضر با روش توصیفی-تحلیلی به‌صورت کاربردی و با استفاده از روش تحلیل موردی با گردآوری داده‌ها به شیوه کتابخانه‌ای و اسنادی و پرسشنامه دلفی به بررسی بافت تاریخی شهر شیراز پرداخته‌شده است. نتایج ارزیابی داده‌ها نشان می‌دهد که شاخص‌های نوع سازه، قدمت و کیفیت ابنیه به ترتیب بیشترین تأثیر و شاخص‌های کاربری زمین، دانه‌بندی و اختلاط کاربری کمترین تأثیر را در کاهش تاب‌آوری بافت تاریخی شهر شیراز دارند. در مجموع تحلیل‌های صورت گرفته بافت تاریخی شهر شیراز در سطح متوسطی از تاب‌آوری کالبدی قرار دارد و فرسودگی و افت کیفیت زیست به صورتی نسبی درون بافت متفاوت است به‌طوری‌که قسمت‌های شمالی، جنوبی و جنوب شرقی منطقه نسبت دیگر قسمت‌ها با مشکلات کالبدی بیشتری مواجه هستند. با توجه به مدیریت بحران و شاخص‌های مورد تحلیل، بسترسازی حمل‌ونقل اضطراری و اورژانس و خدمات‌رسانی به عمق محلات بافت، ارتقاء کیفیت مدیریت محلی در منطقه و افزایش زمینه‌های لازم جهت همکاری گروه‌های محله‌ای جهت بازسازی‌های محله محور و ... اصلی‌ترین راهبردها و راهکارهای حفظ و ارتقاء وضعیت تاب‌آوری در بافت تاریخی شهر شیراز است.