فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

شهر اصفهان با چالش‌های زیست‌محیطی متعددی نظیر بحران آب، آلودگی هوا و تغییرات اقلیمی روبه‌روست؛ چالش‌هایی که کیفیت زندگی شهروندان را به‌شدت تهدید کرده و مانعی جدی در مسیر تحقق توسعه پایدار شهری به شمار می‌روند. در این میان، «برنامه ۱۴۱۰ شهرداری اصفهان» به‌عنوان طرحی کلان، با هدف بهبود شرایط زیست‌محیطی، ارتقاء کیفیت زندگی و افزایش تاب‌آوری شهر در برابر مخاطرات محیطی، تدوین‌شده است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل ژرف‌تر عوامل مؤثر بر بحران‌های زیست‌محیطی و شناسایی راهکارهای مؤثر، پایدار و قابل‌اجرا برای مواجهه با آن‌ها انجام‌شده است. مسائل زیست‌محیطی در این مطالعه در چهار سطح تحلیلی موردبررسی قرارگرفته‌اند: نخست، مشکلات آشکار و روزمره؛ دوم، عوامل ساختاری و مدیریتی؛ سوم، الگوهای فکری مؤثر بر سیاست‌گذاری شهری و چهارم، باورها و نمادهای فرهنگی که نگرش عمومی به محیط‌زیست را شکل می‌دهند. داده‌های تحقیق از طریق مطالعه اسناد، تحلیل گزارش‌های شهرداری، انجام نظرسنجی از شهروندان و مصاحبه با ۳۰۰ نفر از نخبگان، خبرگان و مدیران شهری گردآوری‌شده است. نتایج نشان می‌دهد که برنامه ۱۴۱۰ در مسیر اجرا با چالش‌های اساسی مواجه است و برای تحقق اهداف خود نیازمند رویکردی جامع، سیستم‌محور، مشارکتی و فرابخشی است. نبود هماهنگی بین‌بخشی، کمبود منابع مالی، ضعف در یکپارچگی نهادی، و نادیده گرفتن ظرفیت‌های مردمی از موانع اصلی در مسیر پیش‌روی آن به شمار می‌روند. همچنین، یافته‌ها حاکی از آن است که بدون اصلاح نگرش‌های مدیریتی و بازنگری در مدل‌های حکمرانی شهری، دستیابی به بهبود معنادار در وضعیت زیست‌محیطی شهر امکان‌پذیر نخواهد بود.