ارزیابی روابط ژنتیکی گونه‌های آژیلوپس با استفاده نشانگرهای چندشکلی نواحی هدفمند (TRAP)

نویسندگان

1 قزوین دانشگاه بین المللی امام خمینی (ره)

2 گروه اصلاح و بیوتکنولوژی دانشگاه ایلام

3 دانشجوی کارشناسی ارشد ژنتیک و به‌نژادی گیاهی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران.

doi
10.22103/jab.2022.17493.1314
چکیده

هدف: هدف این تحقیق تعیین روابط و سطح تنوع ژنتیکی بین و درون گونه­های وحشی آژیلوپس با استفاده از نشانگرهای ملکولی TRAP که مبتنی بر نواحی EST هستند،  می­باشد.مواد و روش‌ها: در این تحقیق تنوع ژنتیکی و روابط بین گونه­های وحشی آژیلوپس جمع­آوری شده از 14 استان­ ایران متشکل از هشت گونه Aegilops   با استفاده از 24 ترکیب آغازگرهای TRAP مورد ارزیابی قرار گرفتند.نتایج: میانگین PIC  آغازگرهای مورد مطالعه برابر 95/0 و کمترین و بیشرین میزان این شاخص به­ترتیب مربوط به آغازگرهای (92/0) TRAP20 و (97/0) TRAP10  بود. همچنین میانگین شاخص نشانگری (MI) برابر 77/10 و کمترین و بیشرین میزان این شاخص به­ترتیب مربوط به آغازگرهای (95/6) TRAP3 و (34/17) TRAP17  بود. نتایج تجزیه واریانس ملکولی، واریانس بین گونه­ها را 60 و واریانس درون گونه­ها را 40 درصد نشان داد. پارامترهای ژنتیکی برآورد شده نشان داد که بیشترین میزان Na (07/1)، Ne (26/1)، I (23/0) و uHe (16/0) مربوط به گونه Ae. truncialis  و حداکثر شاخص تنوع ژنی نی (14/0) مربوط به گونه­های Ae. truncialis، Ae. umbelulata و Ae. neglecta  بود. حداقل مقدار شاخص­های تنوع ژنی نی (09/0)، شاخص شانون (14/0)، تعداد آلل موثر (16/1) و تعداد آلل مشاهده شده (79/0) برای گونه Ae. crassa مشاهده شد. کمترین تشابه ژنتیکی  بین Ae. crassa با گونه­های Ae. cylandrica  و Ae. umbelulata و بیشترین تشابه بین Ae. triuncialis و Ae. umbelulata مشاهده شد.  قرار گرفتن Ae. umbelulata و Ae. truncialis در یک گروه در تجزیه خوشه­ای و تجزیه به مختصات اصلی و با فاصله زیاد از سایر گونه­ها شباهت ژنتیکی بالای این دو گونه را تائید کرد.نتیجه‌گیری: نتایج تحقیق تنوع ژنتیکی بالایی را در بین و درون گونه­ها نشان داد. تجزیه واریانس ملکولی تنوع ژنتیکی بالاتر در بین گونه­ها را مشخص کرد که این نتیجه نمایانگر جریان ژنی و شاخص تثبیت (Fst) پایین در بین گونه­ها و نیز تایید کننده تمایز ژنتیکی بالا در بین گونه­ها بود.