نقش فضا و کالبد در تحقق شهر خلاق ایرانی – اسلامی
نویسندگان
1 استادیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
2 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد شهرسازی-برنامهریزی شهری، دانشکده هنرومعماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
doi
10.22124/upk.2018.9603.1050چکیده
شهر خلاق مرکز نوآوری، فناوری و تبدیل ایده به ثروت است. شهر خلاق مفهومی عمیق با دامنة تأثیرگذاری بالا و بر کلیه جنبهها و ابعاد شهری تأثیرگذار است و از آنها تأثیر میپذیرد. یکی از ابعاد تأثیرپذیر، بعد محیطی و مکانی شهر است، بدین معنا که ساختار کالبدی شهر بایستی طوری باشد که جاذب افراد و تسهیلکننده شرایط زندگی آنان باشد. در این صورت شهر محیطی مطلوب برای زندگی طبقه خلاق خواهد شد. برای سنجش میزان خلاقیت شهرها، شاخصهای مختلفی ارائهشده است که در تمامی آنها به کالبد و محیط شهری از یکسو و شرایط اجتماعی، فرهنگی جامعه از سوی دیگر تأکید شده است.هدف این پژوهش شناسایی نقش کالبد و فضا در شکلگیری شهر خلاق ایرانی– اسلامی میباشد. برای این منظور با بهرهگیری از دیدگاههایطلاب و اساتید علوم دینی به شناسایی آن دسته از عوامل کالبدی- فضایی که میتواند زمینه تحقق شهر خلاق ایرانی-اسلامی را در شهرهای ما فراهم کند، پرداختهایم. این تحقیق مبتنی بر 230 پرسشنامه پنج گزینهای لیکرت و مصاحبه عمیق میباشد که توسط طلاب علوم دینی در حوزه علمیه اصفهان تکمیل شده است. دادههای بهدست آمده با بهرهگیری از تحلیل عاملی تأییدی و تحلیل محتوا در چهار دسته حقوق شهروندی زنان، گردشگری و ارتباطات، توسعه مراکز جدید، حملونقل و ترافیک مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. نتایج نشان داد که 1) کالبد و محیط شهر خلاق میتواند حافظ حقوق بانوان و مناسب حضور آنان در محیط شهر باشد؛ 2) استقرار مراکز تفریحی و گردشگری متنوع و همراه با بهرهگیری از فرصتها و پتانسیلهای تاریخی سبب تقویت صنعت گردشگری و جذب طبقه خلاق میشود؛3) توسعه و پراکنش مناسب مراکز علمی پژوهشی نقش مهمی در تحقق شهر خلاق ایفا میکنند و 4) سیستم حملونقل و شبکهی ارتباطی پایدار به عنوان بخش لاینفک کالبد شهری میباشد.