ارزیابی و تحلیلی بر میزان دسترسیپذیری فضاهای سبز کلانشهر ارومیه از لحاظ چیدمان فضایی
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2024.376228.1937چکیده
در دنیای پرشتاب امروز، فضاهای سبز شهری همانند پناهگاههایی آرام و حیاتی برای ساکنان محسوب میشوند. اما دسترسی به این پناهگاهها، روایتی پیچیدهتر از صرفاً وجود آنها در سطح شهر است. گفتمان حاضر با هدف رمزگشایی از نقش چیدمان فضایی در دسترسی به پارکهای شهری، به بررسی و تحلیل چهار پارک پربازدید در کلانشهر ارومیه پرداخته است. در این پژوهش از روششناسی کمی-فضایی استفادهشده که از منابع کتابخانهای و تصاویر ماهوارهای برای گردآوری دادهها بهره گرفته شد. از شاخصهای پیکربندی فضایی (اتصالپذیری، انتخاب و ادغام) برای ارزیابی دسترسی به چهار پارک پربازدید (پارک تخممرغی، جنگلی، گوللر باغی و اللر باغی) در شهر ارومیه استفاده شد. برای آمادهسازی و پردازش دادهها نرمافزار Autocad و تحلیل دادهها نرمافزار Depthmap x بکار گرفته شد. نتایج نشان میدهد دسترسی به پارکهای شهری در ارومیه، وضعیت یکسانی ندارد. پارکهای تخممرغی و ساحلی بهواسطه موقعیت مرکزی، استراتژیک، تنوع کاربریهای اطراف و شبکه ارتباطی قوی، از دسترسی بالاتری برخوردارند. در مقابل، پارک جنگلی به دلیل موقعیت دوردست، عدم وجود زیرساختهای حملونقل مناسب و محصور شدن در میان کاربریهای مسکونی، از دسترسی کمتر رنج میبرد. آرایش فضایی، بهعنوان عنصری کلیدی، نقشی تعیینکننده در توزیع عادلانه و دسترسی آسان به فضاهای سبز ایفا میکند. با در نظر گرفتن این مؤلفه، میتوان در جهت ارتقای کیفیت و عدالت دسترسی به پارکها برای همه شهروندان گام برداشت.