سنجش کیفیت محیـط شهـری مطالعة موردی: محلههای شهر برازجان
نویسندگان
1 ستادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
2 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22124/upk.2018.9300.1037چکیده
کیفیت محیط شهری تحت تأثیر مستقیم معیارهای محیط زیستی، کالبدی، اجتماعی و اقتصادی است. لذا، این پژوهش تلاش دارد تا با استفاده از 16 شاخص در 4 معیار اصلی، کیفیت محیط شهری برازجان را در سال 1396 ارزیابی کند. در این پژوهش از دو روش اسنادی و پیمایشی برای گردآوری دادهها استفاده شده است. تلاش شده است تا به این دو پرسش پاسخ داده شود که: وضعیت کیفیت محیطی محلههای شهر برازجان چگونه است؟ کدام محلههای شهر وضعیت نامطلوبی دارند؟ قلمرو جغرافیایی پژوهش را 31 محلة شهر برازجان و جامعه آماری پژوهش را 22600 خانوار ساکن در این شهر تشکیل میدهند. با استفاده از روش کوکران، 380 نمونه خانوار برای انجام دادن پرسشگری و تکمیل فرم محقق ساخته، به روش سیستماتیک منظم در سطح شهر توزیع شدهاند. مقدار روایی ابزار با استفاده از روش ضریب تغییرات 0/66 و مقدار پایایی ابزار به روش آزمون آلفای کرونباخ، 0/86 محاسبه شده است. نیکویی برازش دادهها با استفاده از آزمون کولموگروف ـ اسمیرنوف در سطح معناداری 0/05، نشان میدهد که رقم آمارهها بالاتر از سطح معناداری است. در ادامه، از فنون تصمیمگیری چندشاخصه (فرآیند تحلیل شبکهای ) و روشهای رایج در محیط سامانه اطلاعات جغرافیایی همانند طبقه بندی مجدد و شاخص همپوشانی موزون برای تجزیه، تحلیل و نتایج، استفاده شده است. یافتهها نشان میدهند که نواحی کارگاهی و پهنههای شهری واقع در حریم مسیل، نواحی غیررسمی، نواحی فرسوده، قدیمی و محلههای نوظهور، از کیفیت نامطلوب و پایین محیطی برخوردارند. در پایان پیشنهادهایی برای ارتقای کیفیت محیطی، ارائه شدهاند.