واکاوی ویژگیهای کالبدی مؤثر بر سلامت روانی ساکنین در مسکن قشر کمدرآمد مطالعه موردی شهرک اندیشه تبریز
نویسندگان
1 گروه معماری و شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
2 گروه معماری و شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2024.377396.1948چکیده
اقشار کمدرآمد جامعه بهطورمعمول در زمینه برخورداری از امکانات مطلوب مسکونی مورد غفلت قرارگرفتهاند. این در حالی است که تأثیر عوامل محیطی نظیر مسکن، ازجمله مهمترین عوامل تأثیرگذار بر سلامت روانی ساکنان میباشد. هدف از پژوهش حاضر، دستیابی به مؤلفههای ارتقای سلامت روانی در مسکن قشر کمدرآمد میباشد. حال این پرسش مطرح میگردد که نقش مسکن در سلامت ساکنان چیست و چگونه میتوان از این رویکرد در مطالعه مسکن قشر کمدرآمد استفاده نمود. برای پاسخگویی به این پرسش در پژوهش ترکیبی حاضر که از نوع توصیفی-تحلیلی است، بهمنظور گردآوری اطلاعات از روش کتابخانهای–اسنادی و همچنین روش میدانی بهصورت پرسشنامه و انجام مصاحبه از ساکنان شهرک اندیشه شهر تبریز از طریق روش پس کاوی بر اساس مدل استخراجی در محدوده هدف مطالعه استفادهشده است. بدین ترتیب که نخست ابعاد، مؤلفه و سنجههای کالبدی مسکن در کنار ابعاد سلامت روانی استخراجشده، سپس در محدوده موردمطالعه، مورد آزمون قرارگرفتهشده است تا نهایتاً پیشنهاد اصلی ارائه گردد. نتیجه پژوهش حاکی از آن است که ارتقا سلامت روانی ساکنین در مسکن قشر کمدرآمد منوط به مجموع ابعاد کالبدی، محیطی، اقتصادی، اجتماعی، عملکردی و ساختاری میباشد. این ابعاد بهعنوان عوامل کلیدی، دارای نقش اساسی در برنامهریزی و طراحی مسکن قشر کمدرآمد ایفا میکنند، لذا از طریق دخالت دادن ابعاد استخراجی در برنامهریزیها و طراحی مسکن قشر کمدرآمد، شاهد روندی مثبت و مؤثر در سلامت روانی ساکنین بخصوص در مسکن اقشار آسیبپذیر خواهیم بود.
