بررسی تحمل به شوری دو ژنوتیپ انتخابی انار (Punica granatum) در مقایسه با رقم رباب نیریز

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اردکان، اردکان، یزد، ایران.

2 استادیار گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه اردکان، اردکان، یزد، ایران.

3 استادیار مرکز ملی تحقیقات شوری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، یزد، ایران

4 استادیار گروه علوم باغبانی دانشگاه اردکان

doi
10.22092/jwra.2020.121237
چکیده

  به­منظورارزیابیاثر تنش شوری بر برخی از ویژگی­های رشدیژنوتیپ­هایانتخاب شده انار از مناطقی با آب و خاک شور، آزمایشی به­صورت فاکتوریل با طرح کاملاً تصادفیبادوعاملژنوتیپ و رقمدرسهسطح (’پوست سیاه اردکان‘، ’چاه افضل‘و ’رباب نیریز‘) و شوری آب آبیاری درپنج سطح (یک، سه، پنج، هفت و نه دسی­زیمنسبر­متر)، و با چهار تکرار در سال 1397-1396 در سایت مرکز ملی تحقیقات شوریایران انجام شد.نتایج نشان داد که نوع ژنوتیپ و سطوح شوری بر تغییرات صفات مورفولوژیک، فیزیولوژیک و غلظت عناصر غذایی مؤثر است. در تمامی ژنوتیپ­های مطالعه شده با افزایش سطح شوری،شاخص­های مورد مطالعه شامل ارتفاع شاخه، قطر شاخه، تعداد برگ کل، درصد برگ­های سبز، وزن تر و خشک اندام هوایی، محتوی آب نسبی، شاخص کلروفیل، کلروفیل a، b و کل، کاهش و درصد برگ­های نکروزه کاهش یافت. درحالیکه درصدبرگ­های ریزش یافته، نسبت وزن تر ریشه به وزن تر اندام هوایی، درصد نشت یونی، درصد سدیم، درصد کلر، و نسبت سدیم به پتاسیم برگ­ها افزایش یافتند، ولی میزان کاهش و افزایش در صفات اندازه­گیری شده در بین ژنوتیپ­های مطالعه شده با یکدیگر اختلاف معنی­داری داشتند. در سطح شوری هفت دسی­زیمنس بر­متر، در ژنوتیپ­های ’چاه افضل‘ و ’رباب نیریز به ترتیب برگ­های نکروزه (3% و 6/5%)، برگ­های ریزش یافته (05/1% و 83/4%)، نشت یونی (95/3% و 60/8 %)، سدیم (31/0% و 67/0%)، کلر (13/0% و 43/0%)، پتاسیم (64/0% و 27/0%)، و نسبت سدیم به پتاسیم (12/0 و 64/0 واحد) نسبت به گیاهان شاهد (سطح شوری 1 دسی­زیمنس بر متر) افزایش یافتند. درحالیکه، برگ­های سبز (06/4% و 43/10%)، تعداد برگ کل (62/2% و 4/12%)، رطوبت نسبی (68/5% و 77/9%) و کلروفیل کل (13/5% و 56/14%) به ترتیب در ژنوتیپ­های ’چاه افضل‘ و ’ رباب نیریز ‘نسبت به گیاهان سطح شوری یک دسی­زیمنس بر متر )شاهد( کاهش یافتند.دراینتحقیق در مجموع، ژنوتیپ‌های ’چاه افضل‘ و ’ رباب نیریز ‘ به­ترتیب به­عنوان متحمل­ترین و حساس­ترین ژنوتیپ­ها به شوری انتخاب شدند. ژنوتیپ چاه افضل با حفظ خصوصیات رشدی خود و افزایش جذب پتاسیم در مقابل سدیم توانست به خوبی شوری تا هفت دسی­زیمنس بر متر را تحمل نماید.