ارزیابی تنوع ژنتیکی ژنوتیپهای Freesia hybrida با استفاده از نشانگر مولکولی ISSR
نویسندگان
1 گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
2 گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران
3 گروه ژنتیک و به نژادی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، محلات، ایران.
4 استاد، پژوهشکده گل و گیاهان زینتی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، محلات،
doi
10.22103/jab.2022.17985.1330چکیده
هدف: هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی تنوع ژنتیکی 23 ژنوتیپ گیاه زینتی فریزیا (Freesia hybrida) شامل شش ژنوتیپ والدینی و 17 دورگF1 حاصل از تلاقی آنها، با استفاده از 10 آغازگر ISSR به منظور بهرهبرداری از این تنوع در برنامههای بهنژادی این گیاه بودهاست.مواد و روشها: پس از استخراج DNA از برگهای تازه و تکثیر نواحی نشانگری در دستگاه PCR و تفکیک قطعات نشانگری بر روی ژل الکتروفورز، نوارها نمرهدهی شدند و بر اساس ماتریس دادههای صفر و یک، پارامترهای نشانگری شامل تعداد لوکوسهای چند شکل، محتوای اطلاعات چندشکلی، نسبت چندگانه مؤثر، شاخص قدرت تفکیک، شاخص نشانگری و شاخصهای تنوع ژنتیکی شامل تعداد مشاهده شده و تعداد مؤثر آللها، شاخص تنوع ژنی نی و شاخص اطلاعات شانون مبتنی بر دادههای نشانگر ISSR محاسبه شدند. تجزیه به مؤلفههای اصلی بر اساس ضریب تشابه جاکارد با الگوریتم UPGMA و تجزیه خوشهای با استفاده از از ضرایب دایس به روش گروهبندی وارد انجام شد.نتایج: از مجموع 110 مکان ژنی تکثیر یافته برای 10 نشانگر ISSR، متوسط درصد چندشکلی برابر با 7/94 درصد در میان ژنوتیپهای تحت بررسی برآورد شد. نشانگر IS-HB11 بیشترین تعداد مکان ژنی چندشکل (12)، نسبت چندگانه مؤثر (39/7)، شاخص قدرت تفکیک (83/7) و شاخص نشانگری (67/2) را به خود اختصاص داد. تجزیه خوشهای، ژنوتیپها را به چهار گروه تفکیک و تجزیه به مؤلفههای اصلی درستی این گروهبندی را تأئید کرد.نتیجهگیری: اندازه نسبتا بالای شاخص محتوای اطلاعات چندشکلی (368/0)، نشان داد که نشانگرهای بهکار رفته در این پژوهش از اطلاعات ژنتیکی مناسب از لحاظ تعداد آللهای شناسایی شده و نیز توزیع فراوانی مناسب در ژنوم گیاه فریزیا برخوردار بوده و کارایی بالای خود را در تفکیک ژنوتیپها نشان دادند. همچنین بر اساس شاخصهای تنوع ژنی برآورد شده، بین والدین و دورگهای حاصل از تلاقی آنها اختلاف معنی داری مشاهده نشد. با وجود این، سطح تنوع ژنتیکی موجود قابل قبول بوده و میتوان از این تنوع در برنامههای بهنژادی فریزیا بهرهبرداری نمود.