ارزیابی تنوع ژنتیکی ژنوتیپ‌های Freesia hybrida با استفاده از نشانگر مولکولی ISSR

نویسندگان

1 گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

2 گروه بیوتکنولوژی کشاورزی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شاهد، تهران، ایران

3 گروه ژنتیک و به نژادی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، محلات، ایران.

4 استاد، پژوهشکده گل و گیاهان زینتی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، محلات،

doi
10.22103/jab.2022.17985.1330
چکیده

هدف: هدف از پژوهش حاضر، ارزیابی تنوع ژنتیکی 23 ژنوتیپ گیاه زینتی فریزیا (Freesia hybrida) شامل شش ژنوتیپ والدینی و 17 دورگF1   حاصل از تلاقی آنها، با استفاده از 10 آغازگر ISSR به منظور بهره­برداری از این تنوع در برنامه­های به­نژادی این گیاه بوده­است.مواد و روش‌ها: پس از استخراج DNA از برگ­های تازه و تکثیر نواحی نشانگری در دستگاه PCR و تفکیک قطعات نشانگری بر روی ژل الکتروفورز، نوارها نمره­دهی شدند و بر اساس ماتریس داده­های صفر و یک، پارامترهای نشانگری شامل تعداد لوکوس­های چند شکل، محتوای اطلاعات چندشکلی، نسبت چندگانه مؤثر، شاخص قدرت تفکیک، شاخص نشانگری و شاخص­های تنوع ژنتیکی شامل تعداد مشاهده شده و تعداد مؤثر آلل­ها، شاخص تنوع ژنی نی و شاخص اطلاعات شانون مبتنی بر داده­های نشانگر ISSR محاسبه شدند. تجزیه به مؤلفه­های اصلی بر اساس ضریب تشابه جاکارد با الگوریتم UPGMA و تجزیه خوشه­ای با استفاده از از ضرایب دایس به روش گروه­بندی وارد انجام شد.نتایج: از مجموع 110 مکان ژنی تکثیر یافته برای 10 نشانگر ISSR، متوسط درصد چندشکلی برابر با 7/94 درصد در میان ژنوتیپ­های تحت بررسی برآورد شد. نشانگر IS-HB11 بیشترین تعداد مکان ژنی چندشکل (12)، نسبت چندگانه مؤثر (39/7)، شاخص قدرت تفکیک (83/7) و شاخص نشانگری (67/2) را به خود اختصاص داد. تجزیه خوشه­ای، ژنوتیپ­ها را به چهار گروه تفکیک و تجزیه به مؤلفه­های اصلی درستی این گروه­بندی را تأئید کرد.نتیجه‌گیری: اندازه نسبتا بالای شاخص محتوای اطلاعات چندشکلی (368/0)، نشان داد که نشانگرهای به­کار رفته در این پژوهش از اطلاعات ژنتیکی مناسب از لحاظ  تعداد آلل­های شناسایی شده و نیز توزیع فراوانی مناسب در ژنوم گیاه فریزیا برخوردار بوده و کارایی بالای خود را در تفکیک ژنوتیپ­ها نشان دادند. همچنین بر اساس شاخص­های تنوع ژنی برآورد شده، بین والدین و دورگ­های حاصل از تلاقی آن­ها اختلاف معنی داری مشاهده نشد. با وجود این، سطح تنوع ژنتیکی موجود قابل قبول بوده و می­توان از این تنوع در برنامه­های به­نژادی فریزیا بهره­برداری نمود.