استخراج و تحلیل ساختاری مؤلفههای حکمروایی خوب در مخاطرات شهری ایران
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2025.386445.2019چکیده
امروزه افزایش آسیبپذیری و کاهش تابآوری شهر و ساکنانش در برابر انواع مخاطرات انسانی، طبیعی، تکنولوژیک، بیولوژیک و حتی جنگ و ترور را میتوان تهدید جدی و روزافزون برای امنیت و آسایش شهروندان دانست. ازاینرو ضروری است مدیریت شهری همسو با این تنوع مخاطرات، نوعی سازوکار هماهنگ، گسترده، کارا و جامع را برای کنترل، کاهش و تابآوری شهر ارائه دهد. حکمروایی شهری یک استراتژی موفق مبتنی بر اصول پذیرفتهشده جهانی است که برای مواجه و مدیریت چالشهای ذکرشده به کار گرفتهشده است. هدف پژوهش حاضر، مفهومسازی و تحلیل ساختاری مؤلفههای حکمروایی در برابر مخاطرات شهری و تعیین میزان و نحوه اثر گزاری و اثرپذیری این مؤلفهها برای تحقق چشمانداز حکمروایی خوب شهری است. پژوهش حاضر، به لحاظ هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی- تحلیلی است. گردآوری اطلاعات به دو روش کتابخانهای و میدانی (پرسشنامه) بوده است. در بخش میدانی و بهمنظور بهرهگیری از آراء خبرگان و مدلسازی ساختاری در نرمافزار میک مک، از 50 کارشناس و خبره متخصص دانشگاهی و مدیران شهری استفادهشده است. در نهایت، در بخش یافتهها، 34 مؤلفه مبتنی بر اصول جهانی حکمروایی خوب و منطبق با مدیریت مخاطرات شهری ایران، مفهومسازی شد. از بین مؤلفههای منتخب، 10 پیشران کلیدی با بیشترین اثر در تحقق حکمروایی در مخاطرات شهری شناخته شدند. همچنین نتایج این تحلیل نشان داده است که بر اساس مجموع اثرگذاری مؤلفهها، اصول اثربخشی و کارایی هر یک با سه مؤلفه بیشترین اثر را در تحقق حکمروایی در برابر مخاطرات شهری ایران داشته است.