ارزیابی وضعیت زیستپذیری کلانشهرها بر اساس ادبیات جهانی زیستپذیری مطالعه موردی: کلانشهر تبریز
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده برنامهریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2024.370143.1901چکیده
زیستپذیری یکی از بزرگترین ایدههای برنامهریزی شهری در دوران معاصر است و تحقق آن در میان شهرهای جهان سوم مسئلهای نگرانکننده میباشد. از همین رو، اهمیت مطالعه زیستپذیری شهری بهعنوان یکی از وظایف جدید برنامهریزی شهری، مسئولیت آن ارتقاء کیفیت زندگی است. پژوهش حاضر با رویکرد – توصیفی تحلیل در پی آن بوده که وضعیت زیستپذیری کلانشهر تبریز را در 3 بعد اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی بر اساس ادبیات جهانی زیستپذیری بررسی نماید. جهت ارزیابی وضعیت زیستپذیری کلانشهر تبریز (در قالب 3 بعد، 15 شاخص و 158 گویه) ابتدا پرسشنامه مربوطه طراحی، پس از تعین نمونه آماری در سطح مناطق 10 گانه تبریز با استفاده از روش کوکران (383 نمونه) و تائید روایی و پایایی پرسشنامه، اطلاعات مربوطه جمعآوریشده است. جهت تجزیهوتحلیل اطلاعات مربوطه از روش آنتروپی شانون برای وزندهی شاخصها و گویههای پژوهش و از روش موریس اصلاحی برای تعیین وضعیت زیستپذیری مناطق بر اساس ادبیات جهانی در 5 سطح استفادهشده است. یافتههای پژوهش بیانگر آن است که بعد اقتصادی با وزن 429/0 دارایی درجه اهمیت بیشتری نسبت به دو بعد اجتماعی و زیستمحیطی میباشد. همچنین وضعیت زیستپذیری کلانشهر تبریز مناسب نمیباشد زیرا از 10 منطقه کلانشهر تبریز بیشترین تعداد مناطق یعنی 8 منطقه 4، 6، 10، 9، 7، 1، 3 و 8 در وضعیت زیستپذیری نامطلوب قرار دارند و تنها منطقه 2 در وضعیت قابلقبول قرار دارد. همچنین منطقه 5 نیز در وضعیت زیستپذیری متوسطی قرارگرفته است. بنابراین نتایج گویایی آن است که بیشتر مناطق شهری تبریز نیازمند توجه ویژه مدیران شهری هستند.