فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در این پژوهش، با استفاده از رویکرد اتصال مشترک توسعه‌یافته که ترکیبی از مدل خودرگرسیون برداری با ضرایب متغیر در زمان (TVP-VAR)، تجزیه واریانس خطای پیش‌بینی تعمیم‌یافته (GFEVD)  و نرمال‌سازی مشترک است به بررسی سرریز تورم میان استان‌های ایران با استفاده از داده‌های شاخص قیمت مصرف‌کننده ماهانه در ۳۱ استان کشور، طی دوره فروردین ۱۳۹۱ تا اسفند ۱۴۰۳ پرداخته شده است. یافته‌ها نشان می‌دهد ساختار انتقال قیمتی در ایران پویا، نامتقارن و شبکه‌ای است. شاخص اتصال کل مشترک (jTCI) در اغلب مقاطع، بالاتر از ۶۰ درصد قرار دارد و در دوره‌های بروز بحران‌های ارزی یا تکانه‌های سیاسی، افزایش محسوسی داشته است. تحلیل شاخص‌های جهت‌دار نیز بیانگر آن است که برخلاف انتظار، استان‌هایی با وزن اقتصادی بالا نظیر تهران، فارس و آذربایجان شرقی عمدتاً در جایگاه دریافت‌کننده تکانه‌های قیمتی قرار گرفته‌اند؛ در حالی‌که استان‌هایی چون کردستان، هرمزگان و کرمانشاه به‌عنوان فرستنده‌های اصلی تکانه‌های تورمی شناسایی شده‌اند. با این حال، باید تأکید کرد که این نتایج صرفاً به وابستگی آماری اشاره دارند. این الگو با نتایج مطالعاتی در کشورهای در حال توسعه نظیر روسیه، شیلی و نیجریه هم‌راستا است که نشان داده‌اند ساختار فضایی، زیرساخت‌های توزیع و موقعیت جغرافیایی، بیش از اندازه اقتصاد منطقه‌ای، در شدت سرایت قیمتی مؤثرند. بر اساس این یافته‌ها، توصیه می‌شود سیاست‌گذاران، در طراحی سیاست‌های ضدتورمی از رویکردی منطقه‌محور بهره گیرند و استان‌هایی با نقش سرایتی بالا را به‌عنوان نقاط هدف در مداخلات قیمتی و تنظیم‌گری شناسایی و اولویت‌بندی کنند.