سنجش تجربه مشتری و بررسی عوامل مؤثر بر آن در بازار خردهفروشی مواد غذایی: مطالعه موردی بازارهای میوه و ترهبار شهرداری مشهد
نویسندگان
1 کارشناس ارشد مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
2 کارشناس ارشد مدیریت دولتی، مؤسسه آموزش عالی عطار، مشهد، ایران
3 کارشناس ارشد مدیریت ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی، قوچان، ایران
4 استادیار، گروه سیاست،های کشاورزی و غذا، مؤسسه پژوهشهای برنامهریزی، اقتصاد کشاورزی و توسعه روستایی، تهران، ایران
5 کارشناس جغرافیا و برنامهریزی شهری دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، تربت حیدریه، ایران.
doi
10.30490/aead.2025.367312.1638چکیده
امروزه، مشتریان، پیش از اقدام به خرید یک کالا یا خدمت خاص، از راههای مختلف به بررسی نظرات و تجربه مشتریان پیشین در زمینه خرید آن کالا یا خدمت میپردازند. تجربه مشتری دارای ماهیتی جامع بوده و شامل ادراکات، عاطفه و واکنشهای احساسی، اجتماعی و فیزیکی مشتری ناشی از مصرف کالا یا خدمت خاص است. از طرف دیگر، ساماندهی نظام توزیع کالا از مسائل مهم بازرگانی داخلی بوده که بدین منظور، بازارهای میوه و ترهبار شهرداری در شهرهای مختلف کشور ایجاد شده است. بیتردید، عدم توجه به تجربه مشتریان از سوی بازارهای یادشده بر احتمال شکست بازارهای میوه و ترهبار شهرداریها در رقابت با سایر بازارهای زنجیرهای خواهد افزود. از اینرو، در مطالعه حاضر، به سنجش تجربه مشتری و عوامل مؤثر بر آن با مطالعه موردی بازارهای دائمی میوه و ترهبار شهرداری مشهد (شهرما) پرداخته شد. بدین منظور، برای سنجش تجربه مشتری، از مدل گارگ و همکاران (Garg et al., 2014) و برای بررسی عوامل مؤثر بر آن، از روش حداقل مربعات جزئی (PLS) استفاده شد. همچنین، برای تعیین حجم نمونه، با استفاده از رابطه کوکران برای جامعه نامحدود، پرسشنامهها میان 384 نفر از مشتریان بهصورت تصادفی توزیع شد. نتایج نشان داد که عدد کلی تجربه مشتری 20/35 است که در بازه متوسط تا خوب قرار میگیرد؛ همچنین، «عوامل فردی»، «عوامل روانشناختی»، «عوامل فرهنگی- اجتماعی»، «عوامل موقعیتی» و «آمیخته بازاریابی» عوامل مؤثر بر تجربه مشتری را شکل میدهند و در این میان، «شرایط کلان اقتصادی کشور» و «توانمندسازی مشتریان»، نقش عوامل مداخلهگر را ایفا میکنند. در نهایت، از آنجا که بر اساس نتایج مطالعه، در میان ابعاد تجربه مشتری، «خدمات مربوط به محیط برخط (آنلاین)» از کمترین امتیاز برخوردار بوده، و نیز با توجه به اهمیت خرید برخط در کاهش تردد (ترافیک) و صرفهجویی در زمان، به مسئولان بازارهای شهرما پیشنهاد میشود که در زمینه افزایش فروش برخط، تمهیدات لازم را بیندیشند.