تاب‌آوری اقتصادی ایران تحت تاثیر ریسک سیاسی، ریسک اقتصادی و ریسک مالی

نویسندگان

1 گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

2 گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

3 گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

doi
10.22059/jte.2026.406492.1009043
چکیده

یکی از مهم­ترین مسائلی که سیاست­گذاران اقتصادی در هر کشوری بایستی در تقویت بنیان آن در مواجه با بحران­های وارد شده به جامعه توجه کنند، افزایش توان تاب­آوری اقتصادی است. زیرا تاب‌آوری اقتصادی به معنای حفظ توانایی اقتصاد یک کشور در مواجهه با شوک‌های داخلی و خارجی، بازگشت به مسیر تعادل و حفظ عملکرد پایدار برای دستیابی به رشد و توسعه اقتصادی است. از طرفی، بالابودن سطح انواع ریسک­ها در اقتصاد یک کشور به‌عنوان شوک­های خارجی مخرب می‌تواند باعث فرار سرمایه و سرمایه­گذاران شود و هزینه مبادلات را تا جایی­ بالا ببرد که کشور درگیر رکود اقتصادی شود. ازاین‌رو تاب­آوری اقتصادی جامعه نیز به خطر می­افتد. در این راستا، پژوهش حاضر به بررسی تأثیر ریسک سیاسی، ریسک اقتصادی و ریسک مالی بر تاب­آوری اقتصادی ایران طی سال­های 1368 تا 1400 پرداخته است. جهت سنجش این اثرگذاری از روش حداقل مربعات معمولی پویا استفاده است. نتایج پژوهش نشان می­دهد که ریسک سیاسی باعث افزایش تاب‌آوری اقتصادی به‌اندازه 34/0 واحد می­شود. ریسک اقتصادی و ریسک مالی نیز به ترتیب به‌اندازه 41/0 و 56/0 واحد باعث کاهش تاب­آوری اقتصادی می­شوند. همچنین، درجه باز بودن تجاری و سرمایه انسانی به ترتیب به‌اندازه 10/0 و 32/0 واحد منجر به افزایش تاب­آوری اقتصادی می­شوند. از طرفی، صنعتی‌شدن و مخارج دولت به ترتیب به‌اندازه 11/0 و 08/0 واحد باعث کاهش تاب­آوری اقتصادی می‌شوند.