تابآوری اقتصادی ایران تحت تاثیر ریسک سیاسی، ریسک اقتصادی و ریسک مالی
نویسندگان
1 گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
2 گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
3 گروه علوم اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.
doi
10.22059/jte.2026.406492.1009043چکیده
یکی از مهمترین مسائلی که سیاستگذاران اقتصادی در هر کشوری بایستی در تقویت بنیان آن در مواجه با بحرانهای وارد شده به جامعه توجه کنند، افزایش توان تابآوری اقتصادی است. زیرا تابآوری اقتصادی به معنای حفظ توانایی اقتصاد یک کشور در مواجهه با شوکهای داخلی و خارجی، بازگشت به مسیر تعادل و حفظ عملکرد پایدار برای دستیابی به رشد و توسعه اقتصادی است. از طرفی، بالابودن سطح انواع ریسکها در اقتصاد یک کشور بهعنوان شوکهای خارجی مخرب میتواند باعث فرار سرمایه و سرمایهگذاران شود و هزینه مبادلات را تا جایی بالا ببرد که کشور درگیر رکود اقتصادی شود. ازاینرو تابآوری اقتصادی جامعه نیز به خطر میافتد. در این راستا، پژوهش حاضر به بررسی تأثیر ریسک سیاسی، ریسک اقتصادی و ریسک مالی بر تابآوری اقتصادی ایران طی سالهای 1368 تا 1400 پرداخته است. جهت سنجش این اثرگذاری از روش حداقل مربعات معمولی پویا استفاده است. نتایج پژوهش نشان میدهد که ریسک سیاسی باعث افزایش تابآوری اقتصادی بهاندازه 34/0 واحد میشود. ریسک اقتصادی و ریسک مالی نیز به ترتیب بهاندازه 41/0 و 56/0 واحد باعث کاهش تابآوری اقتصادی میشوند. همچنین، درجه باز بودن تجاری و سرمایه انسانی به ترتیب بهاندازه 10/0 و 32/0 واحد منجر به افزایش تابآوری اقتصادی میشوند. از طرفی، صنعتیشدن و مخارج دولت به ترتیب بهاندازه 11/0 و 08/0 واحد باعث کاهش تابآوری اقتصادی میشوند.