فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: مطالعه حاضر با هدف بررسی قابلیت نشانگر SCoT برای ارزیابی تنوع ژنتیکی گوجه‌فرنگی انجام شد. در این پژوهش همچنین میزان تنوع ژنتیکی ارقام این گیاه که پیشتر در ایران بصورت تجاری کشت شده‎اند، در حال حاضر کشت می‎شوند و یا ارقام امید‌بخش می باشند هدف دیگر مطالعه بود. مواد و روش‌ها: تعداد 99 رقم گوجه‌فرنگی (.Lycopersicon esculentum Mill) با استفاده از نشانگر SCoT مورد ارزیابی قرار گرفتند. برای این منظور DNA از نمونه‌های برگی تازه استخراج گردید. برای بررسی ابتدا از 36 آغازگر SCoT  استفاده شد که پانزده آغازگر به منظور تجزیه و تحلیل نهایی در نظر گرفته شدند. نتایج: با استفاده از 15 آغازگر ارقام مورد بررسی 207 نوار تولید نمودند که 206 نوار آن چندشکل بود. اندازه نوارها بین 250 تا 3200 جفت باز متغیر بود. میانگین درصد چند شکلی و میانگین محتوای اطلاعات چندشکلی به‌ترتیب 52/99 و 30/0 برآورد شد. از ضریب تشابه ژنتیکی جاکارد استفاده شد که میانگین آن 52/0 بود. در بررسی شباهت ژنتیکی بین ارقام، کمترین دامنه ضریب تشابه ژنتیکی جاکارد 17/0 و متعلق به ارقام شماره‌های 34 و 97 و بیشترین آن 84/0 و مربوط به رقم‌های شماره 86 و 87 بود. تجزیه خوشه‌ای بر اساس ضریب تشابه جاکارد و روش Centroid انجام شد که  ارقام را به سه خوشه تقسیم کرد. تجزیه به مختصات اصلی رقم‌ها را به چهار گروه تقسیم نمود که سه مؤلفه اول 82/58 درصد تغییرات مولکولی را توجیه کردند. نتایج حاصل از تجزیه به مختصات اصلی تا حد زیادی با نتایج تجزیه خوشه‌ای مطابقت داشت. آغازگرهای SCoT12 و SCoT23 با داشتن محتوای اطلاعات چندشکلی، شاخص نشانگری، نسبت چندشکلی مؤثر و قدرت تفکیک بالا کارایی مناسبی در تمایز ارقام داشتند. نتیجه‌گیری: مطالعه حاضر نشان داد نشانگر مولکولی SCoT برای بررسی تنوع ژنتیکی گوجه‌فرنگی مناسب است. این نشانگر توانست سطح بالایی از چندشکلی را ایجاد ‎کند و کارایی مناسبی در تمایز ژنوتیپ‌های گوجه‌فرنگی را نشان دهد. آغازگرهای SCoT12 و SCoT23 نسبت به سایر آغازگرهای مورد استفاده کارآیی بیشتری داشتند. همچنین بر اساس یافته‌های این پژوهش به نظر می‎رسد ارقام گوجه‌فرنگی مورد استفاده در ایران از تنوع ژنتیکی بسیار بالایی برخوردار نیستند اما برای بررسی دقیقتر استفاده از تعداد بیشتر آغازگر SCoT و نیز نشانگرهای دیگر توصیه می‌گردد.