فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: سویا (Glycine max L.) یکی از مهمترین محصولات کشاورزی است که نه تنها به دلیل ظرفیتش در تولید روغن بلکه به دلیل نقش آن در تغذیه انسان و دام دارای اهمیت ویژه‌ای است. یکی از روش‌های کارآمد در غلبه بر مشکلات اصلاحی این گیاه زراعی، استفاده از تکنیک‌های کشت درون شیشه‌ای و روش‌های مولکولی است. با توجه به اهمیت کشت بافت و باززایی گیاه در روند مهندسی ژنتیک گیاهی، کارایی موفقیت در این رابطه به عوامل متعددی ازجمله گونه و ژنوتیپ گیاهی، نوع ریز نمونه، غلظت و نوع تنظیم‌کننده‌های رشد گیاهی و غیره بستگی دارد.مواد و روش‌ها: پس از جوانه‌زنی و رشد گیاهچه‌های ارقام سامان و DPX در محیط کشت، ریز‌‌نمونه‌های هیپوکوتیل و کوتیلدون در محیط کشت‌های حاوی تیمارهای هورمون BAP (0، 1 و 2 میلی‌گرم بر لیتر) و IBA (0، 1/0 و 5/0 میلی گرم در لیتر) واکشت شدند. پس از آن، نمونه‌های به دست آمده مجددا در محیط‌های کشت حاوی هورمون IBA (0، 5/0، 1 و 5/1 میلی گرم در لیتر) به همراه آگار (5، 6 و 7 گرم) یا ژلرایت (2 و 3 گرم) کشت شدند. بطور جداگانه، مطالعه اثر تنظیم کننده‌های رشدی بر ارقام سو.یا بصورت آزمایش فاکتوریل، ازمایش اثر مواد ژله کننده بر اندام‌زایی و آزمایش ریشه‌زایی ارقام در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار و هر تکرا ر شامل شش ریز‌نمونه اجرا گردید.نتایج: نتایج این پژوهش نشان داد که در ریز‌نمونه کوتیلدون رقم سامان تحت تیمار هورمونی2 میکروگرم در هر لیتر BAP و 1/0 میکروگرم در لیتر IBA بیشترین میزان اندام‌زایی و تعداد شاخه‌های باززایی شده، مشاهده شد. همچنین، وجود 7 گرم آگار در محیط کشت بیشترین میزان اندام‌زایی و تعداد شاخه‌های باززایی شده را نشان داده است. علاوه بر این، غلظت 5/1 میکروگرم در هر لیتر از هورمون IBA بالاترین میزان ریشه‌زایی را القا کرد.نتیجه‌گیری: رقم بومی سامان نسبت به رقم DPX در شرایط کشت بافت گیاهی عملکرد و نتایج بهتری در باززایی و ریشه‌زایی نشان داد. یافته‌های این پژوهش می‌تواند برای انجام مطالعات انتقال ژن و مهندسی ژنتیک برای رقم سامان و سایر ارقام سویا استفاده شود.