تحلیل تابآوری اجتماعی مسکن محلات شهری در برابر زلزله مطالعه موردی: محلات منطقه ۱۵ شهر تهران
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
doi
10.22059/jurbangeo.2024.378878.1963چکیده
آسیبهای ناشی از زلزله مجموعه سیستمهای کالبدی، اجتماعی، اقتصادی شهر را در برمیگیرد. تابآوری اجتماعی در برابر بحران بهعنوان توانایی یک سیستم یا بخشی از یک سیستم برای بهبود بعد از یک فاجعه تعریف میشود. شاخصهای تابآوری اجتماعی از طریق تحلیل محتوا و ارزیابی نهایی از دیدگاه اساتید استخراجشده است. هدف پژوهش سنجش میزان تابآوری اجتماعی در دو شرایط فرضی با شاخصهای یکسان و استخراج عوامل و عناصر تأثیرگذار از دیدگاه شهروندان است. جامعه آماری پژوهش محلات 20 گانه منطقه 15 شهر تهران است. نمونه آماری با نتایج فرمول کوکران 401 مورد بهصورت مساوی در 20 محله است. تجزیهوتحلیل اطلاعات نیز با توجه به سؤالهای و نوع دادهها با استفاده از نرمافزار آمارهای GIS و SPSS و روش آماری تحلیل عامل اکتشافی جهت تعیین تعداد عوامل و میزان تأثیرات عوامل و عناصر و روش تاپسیس نیز جهت سطحبندی محلات است. نتایج و یافتهها حاکی از آن است که منطقه از وضعیت مناسبی از تابآوری برخوردار نیستند و ساکنین ارزیابی خوبی از میزان تابآوری خود و محیط ندارند. بااینوجود در پرسشنامه قبل از بحران، محله مظاهری دارای رتبه اول وضعیت مناسب و در پرسشنامه بعد از بحران نیز محله شوش دارای رتبه اول وضعیت مناسب تابآوری در هر دو موقعیت نیز محله مسعودیه با رتبه آخر دارای نامناسبترین تابآوری است. همچنین عوامل جمعیت فعال، تعداد خانوار و تعداد زنان و کودکان دارای بیشترین تأثیر در میزان تابآوری قبل و بعد از زلزله بودهاند.