تحلیل توزیع و الگوی فضایی سالمندان با تأکید بر شهر دوست دار سالمند مطالعه موردی: شهر قم
نویسندگان
1 گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران
3 گروه جغرافیای انسانی و برنامهریزی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22059/jurbangeo.2024.378784.1962چکیده
رشد جمعیت در شهرهای جهان بهویژه در کشورهای درحالتوسعه بهعنوان پدیده مشهود و غالب عصر جدید شناخته میشود. این در حالی است که چنین رشد جمعیتی در دهههای بعد و در صورت کاهش روند تجدید نسل، منجر به سالخوردگی جمعیت میگردد. این تغییرات جمعیتی، سازمان جهانی بهداشت را بر آن داشت تا مفاهیم «سالمندی فعال» و «شهر دوستدار سالمند» را معرفی کند؛ مفاهیمی که امروزه بهطور گسترده در برنامهریزی شهری موردتوجه قرارگرفتهاند. پژوهش حاضر باهدف بررسی و تحلیل الگوی توزیع فضایی جمعیت سالخوردگان در شهر قم انجامشده است. ضرورت انجام این تحقیق از آنجا ناشی میشود که با افزایش جمعیت سالمندان، نیاز به برنامهریزیهای شهری دقیقتر و مناسبتر برای این گروه سنی بیشازپیش احساس میشود. عدم توجه به توزیع فضایی و نیازهای خاص سالمندان میتواند منجر به نابرابریهای اجتماعی و کاهش کیفیت زندگی این افراد شود. در این پژوهش، با استفاده از دادههای عینی و بهرهگیری از ظرفیتهای نرمافزاری و مدلهای تحلیل فضایی، نقشههای لکههای داغ و سرد برای بازههای زمانی 1390 و 1395 تهیه و تحلیل شدند. نتایج نشاندهنده تغییرات معنادار در الگوی فضایی توزیع جمعیت سالخوردگان در قم بوده است. این تغییرات هم از نظر کمی و هم کیفی، بر اهمیت اجرای سیاستهای شهر دوستدار سالمند مطابق با توصیههای سازمان جهانی بهداشت تأکید دارد و نیازمند توجه ویژه برنامهریزان شهری است.
