توان‌سنجی پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی شهرستان پارس‌آباد در جهت توسعه اقتصادی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران

2 دانشیار گروه اقتصاد،دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 دانشجوی دکتری ژئومورفولوژی، گروه جغرافیا، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

doi
10.22034/gp.2024.59432.3210
چکیده

هدف از پژوهش حاضر توان‌سنجی پتانسیل‌های ژئوتوریستی و ژئومورفولوژیکی شهرستان پارس‌آباد در جهت توسعه اقتصادی می‌باشد. ماهیت این پژوهش توصیفی-تحلیلی-کاربردی بوده و برای ارزیابی منطقه موردمطالعه از مدل‌های دینامیکی که به ارزیابی توان گردشگری با استفاده از زیرشاخص‌های ارزش علمی و ارزش مازاد می‌پردازد؛ مدل پاولووا که به ارزیابی توان رقابت‌پذیری مناطق موردمطالعه می‌پردازد و مبتنی بر تشکیل فاکتورهای مثبت و منفی و محاسبات مرتبط با آن‌ها می‌باشد؛ و هم‌چنین مدل رینارد که مبتنی بر ارزیابی مناطق بر اساس زیرشاخص‌های علمی، مازاد و ترکیبی است؛ استفاده‌شده است. نتایج به‌دست‌آمده از مدل دینامیکی شهرستان پارس‌آباد در بخش زیرشاخص‌های علمی طبق نظر کارشناسان و بازدیدکنندگان، میانگین امتیاز 84/2 و 52/0 را کسب کرده است و هم‌چنین در زیر شاخص ارزش‌های مازاد به ترتیب دارای میانگین امتیازات 15/3 و 50/0 ازنظر کارشناسان و بازدیدکنندگان بوده است. نتایج به‌دست‌آمده از مدل پاولووا و عوامل مثبت رقابت‌پذیری در این منطقه نشانگر اهمیت بالای آن در گویه‌های آثار تاریخی و فرهنگی، ثروت طبیعی و مناطق حفاظت‌شده است. و اما از نظر عوامل منفی رقابت‌پذیری در این منطقه در بخش‌های عدم وجود متخصصین ماهر و کسری بودجه برای توسعه منطقه دارای رقابت‌پذیری پایینی بوده است؛ بنابراین منطقه ژئوتوریستی پارس‌آباد با کسب مقدار امتیاز وزنی 5/1 در طبقه رقابت‌پذیری خوب قرار می‌گیرد. هم‌چنین طبق نتایج به‌دست‌آمده از مدل رینارد منطقه موردمطالعه در زیر شاخص ارزش‌افزوده بیش‌ترین امتیاز را با مقدار 21/2 دریافت کرده است زیرا در زیرشاخص‌های مکان‌های حفاظت‌شده و آثار تاریخی بیش‌ترین امتیاز را کسب کرده است. بنابراین نتیجه‌گیری می‌شود، این منطقه در بخش‌هایی نظیر وجود مناطق تاریخی و فرهنگی و مکان‌های حفاظت‌شده دارای اهمیت و ارزش بالایی است و در مقابل به دلیل کسری بودجه در منطقه و کمبود زیرساخت‌های رفاهی برای گردشگران و هم‌چنین عدم مدیریت مناسب تا حدودی در جذب گردشگر به منطقه از شرایط مطلوبی برخوردار نمی‌باشد