مؤلفه معنایی سلامت معنوی خانواده در حیطه شناختی و شاخص‌های آن از منظر قرآن کریم

نویسندگان

1 گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات شهید مطهری، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

2 گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات شهید مطهری، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

3 گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات شهید مطهری، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران

doi
چکیده

هدف: این مقاله در پی آن است تا با تحلیل متون و گزاره‌های قرآنی و روایی، مفهوم سلامت معنوی خانواده را در سبک زندگی اسلامی به همراه شاخص‌ها و معرف‌های آن معرفی نماید. این پژوهش به بررسی اساسی‌ترین مؤلفه سلامت معنوی خانواده در آموزه‌های قرآنی روایی به منظور کشف و استخراج شاخص­ها و معرف‌های آن در نهاد خانواده می‌پردازد. مواد و روش‌ها: برای گردآوری اطلاعات موردنیاز از مواد و داده‌های کتابخانه و از منابع و کتاب‌های معتبر و دست اول دینی با تأکید بر آیات و روایات بهره‌گیری شده است. یافته‌ها: «باور توحیدی» به‌عنوان اصلی‌ترین مؤلفه شناختی سلامت معنوی در خانواده است که به‌عنوان یک باور کلان، در همه ابعاد زندگی اثر گذاشته و به سایر اهداف خرد در زندگی نیز جهت داده و زمینه تعارض‌های خانوادگی را از بین می‌برد. شاخص­های آن از دیدگاه قرآن، انسجام درونی خانواده، امید و خوش‌گمانی به خدای هستی، نیایش و آخرت‌گرایی است و برای این شاخص‌ها، نشانگرهایی همچون سرعت عمل در خوبی‌ها، دعوت خانواده به امر ولایت، یادآوری مسأله مرگ به اعضای خانواده، اقامه نماز در خانه، تلاوت قرآن در خانه، هنجاری سازی آخرت‌گرایی در خانواده، افزایش آستانه تحمل و صبر در برابر رفتارهای اعضای خانواده، رعایت اعتدال در مصرف و حذف زینت‌های کاذب از زندگی در جهت تثبیت آخرت‌گرایی در خانواده وجود دارد. نتیجه‌گیری: بر این اساس مهم‌ترین مؤلفه سلامت معنوی، خداباوری و نگرش توحیدی انسان است که این نوع بینش در همه حوزه‌های ارتباطی انسان خصوصاً خانواده و بر همه ابعاد انسان (بینشی، گرایشی و رفتاری) اثرگذار است.