آسیبشناسی مقالات علمی حوزه سلامت معنوی در ایران؛ فراتحلیل مطالعات 18 سال اخیر
نویسندگان
1 مربی، گروه مسائل اجتماعی زنان، عضو هیئت علمی جهاد دانشگاهی واحد الزهرا(س)، تهران، ایران
2 پژوهشگر اندیشکده بانوان جهاددانشگاهی واحد الزهرا(س)
3 دکترای تخصصی عضو کمیته راهبری جمعیت حوزه علمیه قم، قم، ایران
4 استادیار، گروه مسائل اجتماعی زنان، جهاد دانشگاهی واحد الزهرا(س)، تهران، ایران
5 دکترای تخصصی و عضو هیئت علمی دانشگاه، تهران، ایران
6 پزشک عمومی دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران
doi
چکیده
در سالهای اخیر، بعد سلامت معنوی در کنار ابعاد جسمی، روانی و اجتماعی سلامت موردتوجه مجامع علمی و سیاستگذاران قرارگرفته است. با توجه به تأثیر مطالعات علمی بر سیاستگذاریها و اقدامات مرتبط، در این فرا تحلیل، نگاه فضای دانشگاهی به مفهوم سلامت معنوی آسیبشناسی شده است. درمجموع 414 مقاله با کلیدواژه "سلامت معنوی" از پایگاههای علمی معتبر استخراج گردید و با توجه به ماهیت بینرشتهای سلامت معنوی، در این مطالعه، سیر زمانی انتشار مطالعات، رتبه علمی مجلاتی که مقاله در آن به چاپ رسیده، روش پژوهش، گروه موردمطالعه و پرسشی که مقالات به دنبال پاسخ آن بودند، به تفکیک نوع تحصیلات نویسندگان (علوم پزشکی، علوم انسانی و تحصیلات حوزوی) تحلیل شدند. طبق نتایج بهدستآمده استفاده از روشهای پژوهشی متنوعتر و کاربردیتر، توجه به گروههای متنوعتر، توجه به تحولات فناورانه، چاپ مقالات در مجلات معتبر و به زبانهای مختلف و اجتناب از انجام پژوهشهای تکراری و غیرکاربردی توصیه میگردد. همچنین درراستای کاربردپذیر کردن مطالعات دانشگاهی حول مفهوم سلامت معنوی در فرایندهای سیاستگذاری و ضعف اساسی مقالات موجود در این زمینه، سه راهبرد سیاستی پیشنهاد گردید: ابتدا نیاز است اجماع نظر بر روی شاخصها و مؤلفههای سلامت معنوی با رویکرد بومی از سوی متخصصان صورت گرفته و پس از تجمیع و یکپارچهسازی شاخصها و مؤلفهها، نتیجه بهصورت رسمی و لازمالاجرا در دسترس قرار گیرد. همچنین بر اساس شاخصها و مؤلفههای یکپارچه، ابزارهای موردقبول مراجع ذیصلاح در دسترس قرارگرفته و درنهایت با تکیهبر نتیجه اقدامات فوق، بررسی وضعیت گروههای مختلف و انجام مطالعات سیاست پژوهانه و آیندهپژوهانه در دستور کار قرار گیرد.
