فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ساختارگرایی، روشی در نقد ادبی است که با تأکید بر اهمیت زبان در شکل‌دهی به ادبیات، به مطالعه ساختارهای زبانی و نقش آن‌ها در آفرینش معنا می‌پردازد. بر این اساس در این پژوهش با نگاهی به رویکرد ساختارگرایانه و نظریه ادبیت یاکوبسن و بر مبنای توصیف و تحلیل وارائه نمودار آماری، به بررسی دقیق زبان‌شناختی قصیده نام‌آشنای «لامیة العجم» طغرایی در سه سطح زبانی، ادبی و اندیشگانی پرداخته شده است. هدف اصلی، بررسی ارتباط عناصر زبانی و ادبی در شکل‌گیری معنای این اثر است با توجه به اهمیت و شهرت قصیده طغرایی، انجام پژوهشی جامع و همه‌جانبه در راستای واکاوی ساختار، قالب و شبکه معنایی آن ضروری به نظر می‌رسد. رهیافت پژوهش نشان می‌دهد که وزن و بحر با مفهوم و محتوای قصیده هم‌خوانی دارد. هم حروفی و هم‌آوایی در شعر اندک؛ اما قابل‌ملاحظه است و غالباً از نوع تکرار آوایی ناقص است، از دیگر سو، هنجارگریزی و قاعده افزایی است که موجب برجسته‌سازی زبان شعری قصیده «لامیة العجم» شده است و از این میان کاربرد استعاره از بالاترین بسامد برخوردار است که نشانگر عنصر خیال و معانی ذهنی شاعر است. ساختار واژگانی و ادبی در قصیده در خدمت اندیشه و عاطفه شاعر قرارگرفته است.