بررسی اثر آدنین همی سولفات و تنظیم کنندههای رشد گیاهی بر افزایش نرخ باززایی مستقیم ریزنمونه برگی ارقام میخک
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری گروه باغبانی، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران
2 دانشیار گروه مهندسی بیوتکنولوژی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران.
3 بخش مهندسی ژنتیک و ایمنی زیستی، پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج
4 گروه ژنتیک و به نژادی، موسسه تحقیقات علوم باغبانی، سازمان تحقیقات آموزش و ترویج کشاورزی، محلات، ایران.
doi
10.22103/jab.2021.17125.1289چکیده
هدف: اصلاح ژنتیکی میخک به عنوان یکی از مهمترین گلهای شاخه بریده دنیا، از اهمیت بالایی برخوردار میباشد. به این منظور استفاده از تکنیکهای اصلاح درون شیشهای بسیار ضروری است. یکی از مهمترین ملزومات اصلاح درون شیشهای میخک، دسترسی به یک روش باززایی با بهرهوری بالا و کمترین احتمال تغییر ژنتیکی میباشد. در پژوهش حاضر به منظور تعیین روشی بهینه و با سرعت بالا، برای باززایی مستقیم ارقام میخک با استفاده از تنظیمکنندههای مختلف از جمله استفاده از آدنینهمیسولفات، برای اولین بار در ارقام میخک طراحی و اجرا شد. مواد و روشها: به منظور تعیین سطح بهینۀ ترکیبات محیط کشت جهت باززایی مستقیم ارقام میخک (اسکیمو، تیبور و لابرتی)، آزمایشی با استفاده از محیط کشت MS به همراه غلظتهای مختلف تنظیمکنندههای رشد شامل تیدیازورون (TDZ) در چهار سطح (0.5, 1, 2, 3 mg/L)، IAAدر دو سطح (0.5,1, mg/L) و آدنینهمیسولفات در چهار سطح (0, 20, 40, 80 mg/L) به صورت طرح کاملاً تصادفی طراحی و اجرا شد. نتایج: مدل استفاده شده برای این آزمایش، در سطح یک درصد با R2= 96% و CV=22 معنیدار شد که نشاندهندۀ دقت قابل قبول آزمایش میباشد. با توجه به نتایج، مشاهده شد که در ریزنمونههای برگی ارقام مختلف میخک، استفاده از محیط کشت MS در شرایط نوری به همراه TDZ 2 mg/L+ IAA 0.5 mg/L به طور مطلوبی سبب باززایی مستقیم از ریزنمونههای برگی شد. قابل ذکر است، با اضافهکردن40 میلیگرم در لیتر آدنینهمیسولفات به محیط کشت، میانگین باززایی در بین ارقام مختلف، از 66 درصد به 94 درصد و میانگین تعداد شاخه در هر ریزنمونه از 12 شاخه به 36 شاخه افزایش یافت. نتیجهگیری: به طور کلی نتایج آزمایش نشان داد که استفاده از ترکیب محیط پایه MS، ریزنمونه برگی در شرایط روشنایی و همچنین استفاده از ترکیب تنظیمکننده TDZ 2mg/L+ IAA 0.5 mg/L+ Adenine sulfate 40 mg/L به طور معنیداری سبب باززایی از برگ ارقام میخک شد. به طور خلاصه نتایج این پژوهش گواه این بود که استفاده از آدنینهمیسولفات تأثیر معنیداری در افزایش نرخ باززایی مستقیم ارقام میخک دارد.