پویش جمعیتی و الگوهای پوشش زمین در منطقه کلان‌شهری اصفهان

نویسندگان

1 گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jurbangeo.2024.364739.1857
چکیده

رشد شتابان جمعیت شهری و تمرکز فزاینده آن در مناطق کلان‌شهری، از بارزترین تحولات سکونتگاه‌های ایران معاصر است. پویش‌های فضایی - زمانی جمعیت، منجر به تغییرات پیچیده‌ای بر الگوهای پوشش زمین شده است. این مقاله با هدف بررسی و تحلیل تحولات فضایی - زمانی جمعیت شهری و الگوهای پوشش زمین ناشی از آن در چند دهه اخیر در منطقه کلان‌شهری اصفهان صورت گرفته است. روش تحقیق در این پژوهش توصیفی-تحلیلی است و با استفاده از تحلیل داده‌های سرشماری و آمار بلوک‌های شهری همچنین روش طبقه‌بندی تصاویر ماهواره لندست انجام‌شده است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد در طی دهه‌های اخیر افزایش مطلق جمعیت شهری از محدوده 35 کیلومتری به محدوده 25 کیلومتری شهر اصفهان رسیده است. همچنین نتایج نشان می‌دهد که پویش فضایی - زمانی جمعیت شهری در منطقه کلان‌شهری اصفهان در مرحله تمرکزگرایی و توسعه گسترده قرار دارد. متناسب با پویش فضایی - زمانی جمعیت شهری، الگوی تغییرات پوشش زمین نیز دستخوش تحولات گسترده‌ای شده است و مهم‌ترین الگوی رشد شهری ناشی از تحولات جمعیتی در منطقه کلان‌شهری اصفهان حاکی از آن است که الگوی نیمه‌متمرکز این منطقه در دهه 1360 به سمت الگویی متمرکز و فشرده در دهه 1390 سوق پیداکرده است.