سنجش تحلیلی پتانسیل‌های ترافیکی در مناطق شهری ایران مطالعه موردی: شهر ارومیه

نویسندگان

1 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز

2 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز

3 گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشکده برنامه‌ریزی و علوم محیطی، دانشگاه تبریز، تبریز

doi
10.22059/jurbangeo.2024.366648.1870
چکیده

پژوهش حاضر بر آن بوده تا با بهره‌گیری از ترکیب معیارهای کالبدی، اقتصادی- اجتماعی و ترافیکی بتواند پتانسیل ترافیکی در شهر ارومیه را موردسنجش و تحلیل قرار دهد. نوع تحقیق حاضر کاربردی بوده و روش انجام کار توصیفی- تحلیلی می‌باشد و گردآوری اطلاعات نیز از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و میدانی صورت پذیرفته است. برای نیل به هدف تحقیق، 25 شاخص در قالب 3 معیار کالبدی، ترافیکی و اقتصادی- اجتماعی انتخاب گردیده و جهت محاسبه ضریب اهمیت شاخص‌ها از روش BWM استفاده‌شده که پرسش‌نامه آن بین 50 نفر از نخبگان در دو مرحله (1- انتخاب بهترین و بدترین شاخص 2- تکمیل پرسش‌نامه مقایسه زوجی ارجحیت بهترین شاخص بر سایر شاخص‌ها و ارجحیت دیگر شاخص‌ها بر بدترین شاخص) توزیع گردیده و نتایج در نرم‌افزار GAMS استخراج‌شده است. بیش‌ترین وزن به‌دست‌آمده، مربوط به شاخص فاصله از هسته‌های شهری و کم‌ترین وزن مربوط به شاخص متوسط قیمت زمین بوده است. برای اینکه بتوان پتانسیل ترافیکی را در مناطق پنج‌گانه شهر ارومیه به تصویر کشید، مدل SECA در نرم‌افزار Lingo با مقادیر مختلف β اجرا گردیده است. یافته‌های به‌دست‌آمده گویای آن بوده که 13 درصد محدوده شهر در پهنه پتانسیل ترافیکی خیلی کم، 32 درصد در پهنه ترافیکی کم، 21 درصد در پهنه ترافیکی متوسط، 19 درصد در پهنه ترافیکی زیاد و 15 درصد در پهنه پتانسیل ترافیکی خیلی زیاد واقع‌شده است. نتایج به‌دست‌آمده بیانگر آن بوده که پتانسیل ترافیکی در مناطق شهری ارومیه به ترتیب از بیش‌ترین تا کم‌ترین مربوط به مناطق چهار، پنج، یک، سه و دو بوده است