فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آگاهی از طول عمر اسکناس برای مدیریت تولید، توزیع و ذخیره آن توسط ناشر مهم است. محاسبه طول عمر اسکناس از طریق ثبت شماره سریال آن در زمان انتشار و امحا هزینه عملیاتی بالایی دارد. با استفاده از داده‌های کلان و استنباط آماری می‌توان برآوردی از طول عمر قطع‌های مختلف اسکناس داشت. در این مقاله این موضوع در ایران با استفاده از روش‌های معکوس نرخ امحا، روش (1989)  Feigeو برآورد مدل بقا بررسی می‌شود. به‌دلیل محدودیت‌های موجود در اطلاعات، مدل بقا تنها برای اسکناس‌های ۱۰ هزار تومانی پیاده‌سازی شده، در حالی که دیگر مدل‌ها برای قطع‌های مختلف اسکناس‌ها به‌کار گرفته می‌شوند. نتایج نشان می‌دهد که متوسط طول عمر اسکناس‌های ۱۰ هزار تومانی در سال‌های مختلف با استفاده از روش‌های معکوس نرخ امحا، روش Feige، و مدل بقا به‌ترتیب ۲۲.۶، ۲۱، و ۲۳.۴ سال است. همچنین، ما با استفاده از توزیع وایبول شواهدی برای این فرضیه ارائه می‌کنیم که احتمال از بین رفتن اسکناس‌ها با گذشت زمان و با نرخ افزایشی افزایش می‌یابد. بااین‌حال، ارزش‌های متوسط محاسبه‌شده نسبت به آمارهای گزارش‌شده در دیگر اقتصادها نظیر ایالات متحده یا ژاپن نسبتاً بالاست. طول عمر قطع‌های دیگر اسکناس متفاوت برآورد می‌شود، اما همچنان ارزش‌های محاسبه شده نسبتاً زیاد است. این نتایج می‌تواند شواهدی در حمایت از این فرضیه باشد که آستانه فرسودگی متفاوتی توسط بانک مرکزی در یک کشور توسعه‌یافته و یک کشور درحال‌توسعه انتخاب می‌شود.